جمعیت مبارزه با تبعیض تحصیلی - در سه دهه گذشته، بخشی از محرومیت های تحصیلی در ایران به جامعه زنان تحمیل شده است. مهناز پراکند، وکیل دادگستری و از اعضای کانون مدافعان حقوق بشر است که در طول چند سال گذشته پرونده برخی محرومین از تحصیل را بر عهده داشته است.
جمعیت مبارزه با تبعیض تحصیلی به مناسبت روز زن در رابطه با موارد تبعیض آمیز علیه تحصیل زنان در قانون با مهناز پراکند به گفتگو نشسته است و از دیدگاه او در این رابطه پرسیدیم.
آیا در قانون اساسی جمهوری اسلامی موارد تبعیض آمیز علیه تحصیل زنان وجود دارد؟
خیر قانون اساسی ج.ا.ااز لحاظ تحصیلی، تبعیضی بین زن و مرد قائل نشده است و در اصول مختلف سخن از حمایت یکسان قانون از حقوق همه افراد ملت گفته است، قطعآ زنان نیز جزئی از همه افراد ملت محسوب می شوند و از حمایت یکسان قانون در مقابل مردان قرار دارند. این حمایت شامل حمایت از زنان در زمینه تحصیل دانش و برخورداری از حق تحصیل نیز می باشد.
امروز طرح هایی مانند "سهمیه بندی دانشگاه ها" و "تفکیک جنسیتی" مورد اعتراض بسیاری از فعالان حق تحصیل و فعالین زن در ایران است. آیا اجراین چنین طرح هایی از سوی دولت قانونی است؟
خیر ؛ تفکیک جنسیتی و سهمیه بندی دانشگاه ها در واقع ایجاد محدودیت برای زنان در زمینه تحصیل علم و دانش در سطوح بالا می باشد و این امر خلاف مصرحات قانون اساسی است، چرا که در اصل بیستم قانون اساسی تصریح شده است که همه افراد ملت از زن و مرد ازهمه حقوق انسانی برخوردارند و می دانیم که یکی از حقوق انسانی هر انسانی تحصیل علم ودانش است .از طرف دیگر دراصل بیست و یکم قانون اساسی دولت موظف شده است حقوق زن را در تمام جهات تضمین نماید، از جمله این که زمینه های مساعد برای رشد شخصیت زن واحیای حقوق مادی و معنوی اورا ایجاد کند یکی از راههای ایجاد زمینه های رشد شخصیت زن فراهم کردن امکانات و زمینه های تحصیلی برای زنان است. در حالی که با سهمیه بندی دانشگاه ها و جلوگیری از ورود دختران به برخی رشته های دانشگاهی ونیز با ایجاد تفکیک جنسیتی در دانشگاه ها نه تنها زمینه های رشد شخصیت زن فراهم نمی شود بلکه با ایجاد این نوع محدودیت ها هر چه بیشتر زنان را از جامعه و محیط های علمی دور می گردانند ومانع رشد شخصیت زنان می شوند ضمن اینکه این قبیل اعمال موجب محروم کردن زنان از برخورداری از این حق انسانیشان است.
در سالیان اخیر موارد بسیاری از نقض حقوق تحصیلی زنان در ایران دیده شده است. آیا به نظر شما این امر به علت ضعف قانون است یا به علت ضعف اجرای قانون در ایران؟
همان طور که پیش تر خدمتتان عرض شد ، هیچ مقرره ای در قانون وجود ندارد که محرومیت زنان از حق تحصیل را تجویز کرده باشد وآنچه اتفاق می افتد عملکرد غیرقانونی عده ای افراد قانون گریز وزن ستیز است وهیچ موجب قانونی ندارد .
بسیاری از زنان محروم از تحصیل در ایران همواره از عدم رسیدگی به پرونده محرومیت از تحصیل خود سخن می گویند. آیا با وجود عدم توجه مسئولین قضایی به امور محرومین از تحصیل، پیگیری قانونی این امور تاثیری دارد؟
همانطور که گفته شد حق تحصیل یکی از حقوق انسانی ما زنان است ومانند هر حق دیگری که ضایع شده باشد باید برای دستیابی به آن همه تلاش خود را به کار ببریم تا آن را بدست آوریم. اگر چه ممکن است که دادخواهی ها وپیگیری هایمان نتیجه ای زود هنگام نداشته باشد اما قطعآ در دراز مدت زنان موفق خواهند شد که حق تحصیل را یکی از حقوق پایدار وغیر قابل انکار خود نمایند.
