Top 20 tình huống sư phạm thường gặp ở bậc THPT và cách giải quyết thông minh nhất

02-12-2019 20 17546 0 0

Báo lỗi

Trong những năm gần đây, ngành giáo dục đã quan tâm nhiều đến
vấn đề: ”Giáo dục kỹ năng sống cho học viên ”. Một số hiện tượng đáng
tiếc đã liên tục xảy ra như: Chỉ vì một xích mích nhỏ mà học viên đã
dùng dao đâm bạn. học viên không thuộc bài bị cô giáo phạt cũng nhảy
lầu tự tử. học viên bị công an bắt xe do vi phạm luật giao thông , bị giáo
viên trách phạt cũng tự tử. Nhiều trường hợp xảy ra xô xát giữa giáo viên
và học viên …..và được Tóm lại: là do học viên thiếu kĩ năng sống.
Năm học này, ngành giáo dục đã phổ biến vấn đề: ” Giáo dục kỹ
năng sống cho học viên trong trường phổ thông”. Đây là đề tài rất được
xã hội quan tâm, đặc biệt là những giáo viên đang trực tiếp công tác
giảng dạy.
Theo tôi, để rất có thể ”Giáo dục kỹ năng sống cho học viên” thì trước
hết người giáo viên phải có kỹ năng sống, kỹ năng ứng xử những tình huống
sư phạm. tiếp trong tương lai là một số tình huống sư phạm mà bạn cũng rất có thể gặp phải trong trường THPT và cách giải quyết thông minh nhất.

1234567891011121314151617181920

1


Mai Tuyet Nguyen

học viên chê bài giảng của bạn

Tình Huống:

Là một giáo viên mới ra trường, tình cờ bạn nghe được hai học viên đi trước đang nói chuyện và có ý chê bai bài giảng của bạn vừa nông cạn, vừa kém hấp dẫn. Trong tình huống đó, những bạn sẽ làm gì?

  1. Lờ đi như không nghe thấy họ nói gì và đi tiếp
  2. Đi vượt lên trên và hỏi “Hai em trò chuyện gì mà vui thế?” nhằm chấp dứt mẩu chuyện “buôn dưa lê” lung tung, phê phán giáo viên không đúng chỗ và cũng là để “nhắc khéo” cho chúng biết bạn đã nghe thấy.
  3. Không phản ứng gì vội mà để ý lắng nghe hết mẩu chuyện xem hai học viên đó phàn nàn về vấn đề gì. Khi biết được thông tin, bạn cũng rất có thể kiểm tra lại cách dạy của tớ cho tương thích. Buổi lên lớp sau bạn gợi ý lại vấn đề bằng phương pháp hỏi những em về cách dạy của tớ và “vô tình” mời một trong hai em hôm qua lên phát biểu. Sau đó bạn hứa sẽ tiếp thu và nhắc nhở những em nên nói chuyện một cách trực tiếp, thẳng thắn với giáo viên, không nên biến nó thành những mẩu chuyện phiếm sau lưng những thầy cô.

Giải quyết tình huống:

Việc bàn tán về những thầy cô giáo Hình như đã là một “căn bệnh mãn tính” của học viên. Nào là cô này xinh, cô kia xấu, cô này ăn mặc “model”, thầy kia có nụ cười duyên, đôi mắt đẹp, rồi cô kia có dáng đi “hãm tài”… vô vàn những “đặc trưng” của những thầy cô trở thành đề tài cho những cuộc bàn luận sôi nổi ở mọi lúc mọi nơi. Là một giáo viên trẻ bạn nên “làm quen” dần với điều này và đôi khi cũng phải coi nó là “chuyện thường ngày ở huyện” nên không cần để ý.

Nhưng lần này bạn vô tình nghe thấy mẩu chuyện về cách giảng bài của bạn. Không thể bỏ ngoài tai được rồi. Là một giáo viên trẻ mới về trường, bạn luôn có tâm lý lo lắng, “nghe ngóng” xem có ai bàn tán gì về cách dạy của tớ không? Phương pháp truyền đạt của tớ đã thực sự tương thích vẫn chưa?… Vì vậy khi nghe lời phàn nàn dù không trực tiếp và vẫn chưa chắc đã chính xác này cũng làm bạn giật mình. những bạn sẽ “hành động” ngay lập tức bằng phương pháp đi vượt lên trên và ra tín hiệu cho chúng biết là bạn đã nghe thấy, và “liệu hồn” mà chấm hết ngay. Điều đó cũng rất cần thiết để ngăn chặn việc nói năng về giáo viên không đúng chỗ, nhưng cũng chỉ là giải pháp tạm thời mà thôi. Biết đâu khi bạn đi qua rồi chúng còn bàn tán nhiệt tình hơn thì sao.

Hay những bạn sẽ bỏ qua vì cho rằng đó chỉ là những mẩu chuyện thường ngày, chẳng có gì lạ của học viên, không đáng phải bận tâm. Nếu nghĩ như vậy e rằng bạn đã quá chủ quan. Vì biết đâu những lời nói đó lại phản ánh đúng thực sự, một sự nhận xét rất rất cần thiết để bạn tiến bộ mà không khi nào bạn cũng rất có thể nghe một cách trực tiếp. Vì thế hãy thận trọng và bình tĩnh hơn, cố gắng lắng nghe hết những điều mà hai học viên đó đang “trò chuyện” về tôi (mặc dù phải nói thẳng rằng “nghe trộm” mẩu chuyện của người khác là việc làm hơi xấu, bạn không nên vận dụng nó một cách thường xuyên). Sau đó bạn chắt lọc thông tin và kiểm tra lại cách dạy của tớ xem có gì vẫn chưa ổn và tìm cách khắc phục. Nhưng điều này đòi hỏi sự điềm tĩnh, biết lắng nghe và thấu hiểu học viên mà không phải giáo viên nào cũng có thể có được. Thái độ luôn sẵn sàng tiếp thu để thay đổi rất rất cần thiết cho những giáo viên trẻ muốn cải thiện khả năng giảng dạy của tớ. Và trong buổi học hôm sau chắc chắn bạn phải dành ra một khoảng thời gian để thẩm định lại thông tin.

bạn cũng rất có thể bắt đầu vấn đề một cách nhẹ nhàng cởi mở: “Như những em biết cô là một giáo viên trẻ, mới ra trường nên kinh nghiệm nghề nghiệp còn rất non nớt. Chính vì vậy cách giảng bài của cô chắc chắn sẽ còn những chỗ vẫn chưa sâu sắc, vẫn chưa tương thích. Trước hết cô mong những em hiểu và thông cảm cho cô. Nhưng điều cô mong muốn hơn đó là những em sẽ góp ý, giúp đỡ cô để cô rất có thể thay đổi. Nếu những em không cho cô biết thì trước hết người thiệt thòi sẽ là những em. những em hoàn toàn có quyền phát biểu thẳng thắn những suy nghĩ của tớ vì mục đích xây dựng, cô rất cảm ơn và trân trọng những ý kiến đó”. Dừng một lát để học viên có thời gian để suy nghĩ nghiêm túc về vấn đề này, bạn cũng rất có thể tiếp tục bằng phương pháp mời những em phát biểu. Nhân thời điểm này bạn cũng nên “đánh tiếng” cho hai em học viên hôm qua đã bàn tán sau lưng bạn là bạn đã biết những em “nói xấu” về bạn bằng phương pháp “vô tình” gọi một trong hai lên trình diễn ý kiến của tớ. Kết thúc buổi tranh luận đó, bạn phải chốt lại vấn đề và không quên nhắc nhở những em: “Cô rất vui vì hôm nay những em đã nói lên những suy nghĩ của tớ. Cô hứa sẽ có sự điều chỉnh để tương thích với những em hơn. Cô trò chúng ta cùng phấn đấu vì một kết quả đẹp đẽ nhất. Nhưng cô mong rằng lần sau có vấn đề gì những em hãy cứ trao đổi thẳng thắn với những thầy cô giáo, đừng e ngại điều gì cả. Đó là quyền lợi chính đáng của những em. Tuyệt đối không nên đem những vấn đề đó ra bàn tán, nếu “chẳng may” những thầy cô biết được sẽ nghĩ không hay về những em”.

Sau cuộc trò chuyện vừa chân tình vừa nghiêm khắc ấy, chắc chắn học viên sẽ cảm phục bạn hơn không chỉ có vì bản lĩnh của một cô giáo trẻ mà còn vì sự cởi mở, tinh thần cầu tiến, không tự ái cá nhân, luôn phấn đấu vì tương lai của học trò.

Thẳng thắn trao đổi với học sinh để đưa lại kết quả tốt đẹp
Thẳng thắn trao đổi với học viên để đưa lại kết quả đẹp đẽ


2


Mai Tuyet Nguyen

học viên làm bài môn khác trong giờ giảng của bạn

Tình huống:

Bạn là giáo viên môn Văn trong một lớp chuyên Toán, Lý, Hóa và trong giờ dạy của tớ bạn phát hiện một số học viên đang lén làm bài tập toán trong giờ giảng của tớ. Bạn nhắc nhở nhưng học viên vẫn lén làm tiếp. những bạn sẽ làm gì?

  1. Tiếp tục cho qua vì có nhắc cũng vô ích và nghĩ rằng những em không học thì tác động trực tiếp đến quyền lợi của những em mà thôi.
  2. Nhắc nhở nghiêm khắc hơn và nói sẽ báo lại với giáo viên chủ nhiệm và ghi vào sổ đầu bài phê bình những em thiếu ý thức, không tôn trọng giáo viên.
  3. Nhắc nhở những em không tiếp tục làm bài mà để ý vào nghe giảng. Cuối giờ học, bạn dành ra vài phút để tâm sự với những em để tìm nguyên nhân và giúp những em tìm ra phương pháp học tập thích hợp nhất.

Giải quyết tình huống:

Trong cuộc đời làm thầy, còn hạnh phúc nào hơn khi mỗi lần lên giảng bài bạn luôn nhận được sự để ý, triệu tập nghiêm túc của học viên. Nhưng không hiểu vì lý do gì mà hiện tượng học viên “rì rầm”, làm việc riêng trong giờ học trở thành một căn bệnh “cố hữu” mà đôi khi những thầy “cao thâm” mấy cũng phải chịu thua. Vẫn biết rằng đó không hẳn là học viên không tôn trọng mình nhưng nhiều thầy cô giáo đã tỏ ra rất bực bội và quyết định những biện pháp xử lý kiên quyết. Tuy nhiên trong tình huống này lựa lựa cách xử lý tế nhị, kiên quyết mà có tình là giải pháp tốt nhất trong tình huống này.

Bằng những lời tâm sự nhẹ nhàng nhưng thẳng thắn những bạn sẽ cho những em hiểu rằng việc làm của những em là vẫn chưa hợp lý và đó cũng không phải là cách học hay. bạn cũng rất có thể nói: “Cô biết những em rất lo lắng cho việc học tập của tớ nhưng tận dụng thời gian trên lớp của môn này để học môn kia là một cách học thiếu khoa học. Vì như vậy những em sẽ không thể tiếp thu bài học của cô trên lớp và về nhà đương nhiên lại phải mất nhiều thời gian để học lại mà vẫn chưa chắc là đã tác dụng. Hơn nữa, cô rất thương những em, rất có thể thông cảm được nhưng nếu người khác nhìn thấy sẽ coi thường cô. Chính vì vậy theo cô, giờ lên lớp môn học của cô những em nên triệu tập vào để lĩnh hội kỹ năng và kiến thức tổng quát nhất. Sau đó khi về nhà những em chỉ việc một thời gian ngắn để ôn lại là rất có thể nhớ được. Còn toàn bộ thời gian ở nhà những em dồn vào ôn môn học chuyên của tớ. Cô tin rằng với sự cố gắng của tớ, những em sẽ hoàn thành tốt những môn học”.

Bằng những lời lẽ nhẹ nhàng, chân tình của một người thầy có kinh nghiệm, có trách nhiệm, chắc chắn những bạn sẽ làm những em “tâm phục, khẩu phục”. Và những em sẽ kính trọng bạn hơn vì nhận thấy ở bạn tinh thần trách nhiệm và tình yêu thương học viên hết mực.

Học sinh học bài khác trong giờ của bạn
học viên học bài khác trong giờ của bạn

3


Mai Tuyet Nguyen

học viên xé bài kiểm tra

Tình huống:

Trả bài kiểm tra một tiết cho học viên xong, bạn quay lên bục giảng để bắt đầu bài mới thì bỗng “roạc”, “xoạt, xoạt”, hình như là tiếng xé và vò giấy. Bạn quay lại thì thấy một học viên đã xé tan bài làm được một điểm của tớ trước sự việc ngơ ngác của những bạn trong lớp. Khi được hỏi tại sao em xé bài, thì bạn reply tỉnh queo: “Bài của em thì em xé”. trước sự việc việc đó, bạn phải giải quyết ra sao?

  1. Bạn không nói gì, quay quay về bục giảng để bắt đầu bài của tớ
  2. Bắt em đó đứng lên, phê bình em gay gắt trước lớp và ghi vào sổ đầu bài vì ý thức thiếu tôn trọng giáo viên.
  3. Bạn tạm thời “bỏ qua” và nhanh gọn bắt đầu bài giảng của tớ. Sau đó cuối giờ bạn gọi em học viên đó lại để hỏi han, tâm sự và giải thích cho em hiểu sự đúng sai trong hành động của tớ.
  4. Bạn dành ra một vài phút xuống chỗ em đó và nhẹ nhàng nhắc nhở em, để em đó nhận thấy khuyết điểm của tớ và động viên em lần sau cố gắng.

Giải quyết tình huống:

Trong quy trình giảng dạy, bạn không hiếm trường hợp phải đối mặt với những học viên có thành tích học tập kém, lại ngang ngạnh và nhiều khi tỏ ra coi thường kỉ luật, thiếu tôn trọng giáo viên. Nếu bạn không thực sự nghiêm khắc thì có những lúc rất đơn giản bị học viên coi thường và tiếp tục có những hành động không đúng mực. Chắc chắn là những thầy cô giáo ai cũng sẽ cảm thấy tức giận trước hành động này của học viên. Em đó rất có thể biện minh rằng do bài bị điểm kém, lại là bài của tớ nên em muốn làm gì thì làm. Nhưng đó là cách “lý sự cùn” vì rõ ràng đây là lớp học, cô giáo đang lên lớp, bài tập vừa được cô giáo chấm điểm mà em đó có hành động như thế là thiếu tôn trọng giáo viên. Và chính vì vậy bạn không thể bỏ qua một cách dễ dàng (như ở gợi ý 1), vì rất đơn giản khiến học viên coi thường bạn. những em học viên khác trong lớp sẽ nghĩ gì đây khi chứng kiến hành động hơi vô lễ đó mà cô giáo lại “không dám làm gì”.

Thái độ nghiêm khắc lúc này là hết sức rất cần thiết. bạn cũng rất có thể phê bình em đó gay gắt ngay trước lớp, nhưng để giữ “hòa khí’, bạn nên tìm cách nhẹ nhàng khuyên bảo em. Bạn không nên để sau buổi học để nói riêng với em đó vì những hành động như thế cần phải rút kinh nghiệm ngay để những em khác không lặp lại. Bạn nên dành một vài phút xuống chỗ em học viên đó để phân tích về hành động vừa rồi của em. bạn cũng rất có thể nói: “Cô biết bài hôm nay của em bị điểm kém và em rất buồn. Nhưng em đã kịp kiểm tra lại bài của tớ nguyên nhân tại sao không? Em nói là “bài của em thì em xé”, đúng bài đó là của em nhưng dù sao đó cũng là bài cô đã cẩn trọng kiểm tra, đánh giá và chỉ ra cái sai cho em để lần sau em cố gắng hơn. Thế mà không ngờ công sức của em trong một tiết và cả của cô bị em xé toạc thành những mảnh giấy vụn. Nếu đặt trường hợp em sau này sẽ là một giáo viên như cô, có một học viên làm việc đó ngay trước mặt em thì em nghĩ sao? Nhưng thôi, dù sao em cũng đã trót làm, lần đầu cô rất có thể thông cảm. Cô mong rằng em hiểu những điều cô nói và cố gắng hơn trong những bài làm sau. Cô tin là em làm được”.

Đồng thời bạn cũng nên khéo léo nhắc nhở những em trong lớp rút kinh nghiệm để lần sau không tồn tại những phản ứng nóng nảy như thế.

Học sinh xé bài kiểm tra cần nhẹ nhàng và khéo léo nhắc nhở để học sinh rút kinh nghiệm
học viên xé bài kiểm tra cần nhẹ nhàng và khéo léo nhắc nhở để học viên rút kinh nghiệm

4


Mai Tuyet Nguyen

học viên thắc mắc vì bài làm điểm thấp

Tình huống:

Trong một lần trả bài kiểm tra lớp, có một học viên đứng lên thắc mắc với bạn về kết quả điểm thầy chấm với lý do: “Bài của em làm giống hệt bài của bạn Thắng, sao bạn ấy lại được điểm 8 mà em chỉ được có 5?”. Đặt vào tình huống này bạn xử lý ra sao?

  1. reply qua loa và vào bài giảng mới ngay.
  2. Yêu cầu học viên đó kiểm tra lại bài và không được thắc mắc vì thầy đã chấm rất kỹ không tồn tại chuyện nhầm lẫn.
  3. Yêu cầu em đó ngồi xuống bình tĩnh kiểm tra lại bài của tớ. Sau đó bạn cũng rất có thể thu lại hai bài làm đó để kiểm tra cho kỹ. Nếu thực sự đã có sai sót, bạn thành thật xin lỗi trước những em và hứa chấm lại bài cho em đó. Nếu sau khi kiểm tra thấy mình đã làm đúng thì nên giải thích cặn kẽ cho em đó hiểu về kết quả của tớ.

Giải quyết tình huống:

Bạn đã khi nào phải xử lý một tình huống tương tự như vẫn chưa? Quả thật là không mấy khi chúng ta nghĩ rằng có học viên nào lại “ngố” đến thế khi tự “lạy ông tôi ở bụi này”. Nếu là học viên chúng ta sẽ lựa cách im lặng dù ở trong tình thế là người chép, hay người cho chép thì không bị thầy phát hiện ra là “may mắn” rồi. Nhưng sự thực lại có những khi xảy ra một số tình huống “trái khoáy” như thế đấy. Sự thắc mắc của học viên chắc chắn sẽ làm bạn giật mình tự hỏi: “Tại sao mình chấm kỹ như thế và lại không phát hiện ra việc này nhỉ?”. Nhưng trấn tĩnh lại mình, những bạn sẽ quả quyết rằng mình đã chấm kỹ rồi và không thể có sai sót. Tự tin là tốt nhưng đôi khi quá tin tưởng vào sự cẩn trọng của tớ lại vẫn chưa chắc đã phải là cách ứng xử hay, nhất là trong tình huống này. Bạn đã chấm bài với tinh thần trách nhiệm cao nhưng có ai dám chắc rằng phải chấm nhiều bài của nhiều lớp những bạn sẽ không khi nào nhầm? Chính vì thế kiểm tra lại một cách cẩn trọng trong mọi tình huống là điều không khi nào thừa.

Trước thái độ phản ứng của học viên, bạn không thể reply cho qua chuyện mà phải có sự phân tích cặn kẽ. Tốt nhất trong tình huống này để có thời gian kiểm chứng lại lời nói của em học viên đó, bạn nên hẹn em đến cuối giờ sẽ thu bài để kiểm tra lại. Khi đối chiếu hai bài và nhận thấy sự thiếu sót của tớ (một sự chênh lệch không nhỏ: giữa 5 điểm và 8 điểm) bạn phải lập tức nhận lỗi về tôi và chấm lại bài cho học viên. Còn nếu đã kiểm tra kỹ và hoàn toàn chắc chắn về kết quả mình chấm là chính xác, bạn cũng nên nhẹ nhàng giải thích cho em đó hiểu. Với thái độ thẳng thắn và đúng mực, chắc chắn những đánh giá của bạn về kết quả học tập sẽ được những em tin tưởng và trân trọng, vì nó thể hiện trách nhiệm và tâm huyết của người thầy.

Cho học sinh đối chiếu bài để làm rõ lỗi sai do mình hay do học sịnh
Cho học viên đối chiếu bài để làm rõ lỗi sai do mình hay do học sịnh

5


Mai Tuyet Nguyen

Phát hiện học viên yêu nhau

Tình huống:

Theo dư luận của học viên, bạn phát hiện trong lớp bạn chủ nhiệm có một đôi hình như “đã yêu nhau”. Bạn thấy cả hai thường không để ý nghe giảng khi ở trong lớp. Và một lần bạn gặp hai học viên ấy cùng nhau và bạn hoàn toàn khẳng định tin “đồn thổi” ấy là đúng thực sự. Điều đáng nói đây là năm cuối cấp, và sức học của cả hai học viên ấy đều có chiều hướng đi xuống, nhất là cậu con trai từ một học viên khá giỏi đã tụt xuống mức trung bình khá. Là một chủ nhiệm lớp, trước tình huống đó bạn xử lý ra sao?

  1. Biết rõ hiện tượng đó, nhưng vì nghĩ chúng đã lớn, có tự do cá nhân và cần phải tự lo cho bản thân mình nên bạn coi như không biết. Thậm chí bạn còn nghĩ: “Nếu mình “nhúng tay vào” chúng không hiểu lại bảo mình “lắm chuyện” can thiệp vào đời tư của người khác, vừa mất thời gian lại vừa khiến chúng coi thường.
  2. Bạn tìm mọi cách để “phanh phui” sự việc này trước lớp và nhắc nhở rất gay gắt cả hai học viên đó và có ý muốn cấm đoán không được yêu đương khi còn là học viên.
  3. Bạn khéo léo tìm gặp riêng từng học viên một và có cách nhắc nhở nhẹ nhàng, tế nhị để chúng quan tâm đến chuyện học tập, vừa không tác động đến kết quả của bản thân vừa không tác động đến thành tích chung của cả lớp.
  4. Bạn làm như không biết chuyện hai em đó có tình cảm với nhau, và cho lớp tổ chức một buổi tranh luận về “tình yêu tuổi học trò” để định hướng đúng đắn cho những em qua những lời tâm sự của bạn. Sau đó bạn cũng rất có thể gặp riêng từng em, ân cần tâm sự hỏi han xem lý do gì khiến những em học hành sa sút để những em rất có thể giãi bày và những bạn sẽ đưa ra lời khuyên chân tình, xác đáng.

Giải quyết tình huống:

Việc nảy sinh tình cảm khác giới ở những em tuổi trung học phổ thông hiện nay không thể là hiện tượng hiếm hoi, nếu không muốn nói là khá phổ biến. Điều này xuất phát từ đặc trưng tâm sinh lý lứa tuổi. Đồng thời cũng do những tác động tiêu cực của những hiện tượng sản phẩm văn hóa không lành mạnh, khiến những em “trưởng thành” quá sớm. Ở cái tuổi lãng mạn và bồng bột này, những em dễ dàng có cảm tình với nhau qua một ánh nhìn, một nụ cười, mến nhau vì tài hát hay, đàn giỏi, hay cũng có thể có khi “yêu nhau” chỉ vì phục sức học của nhau… và muôn vàn lý do “chính đáng” khác để yêu nhau. Vì vậy những thầy cô giáo cần phải có cái nhìn thông cảm và hiểu được tâm sinh lý lứa tuổi của những em để có cách xử lý cho tương thích.

bạn cũng rất có thể bỏ qua không “động chạm” gì đến chuyện đó vì cho rằng đó là việc riêng của chúng và đó cũng rất có thể là giải pháp “an toàn”. Nhưng liệu xử lý như vậy có thiếu trách nhiệm quá không? Vì học viên của bạn đang học năm cuối đáng lẽ phải dành thời gian cho những chuyện thi cử bù đầu, và chắc chắn bạn cũng chẳng vui vẻ gì khi chứng kiến những học viên khá giỏi của tớ lại học hành sa sút. Và biết đâu vì sự thiếu quan tâm của bạn mà rất có thể hai học viên của bạn sau đó sẽ gặp phải những hậu quả tai hại nào chăng? Nếu là một người giáo viên có trách nhiệm với học trò chắc chắn bạn không khi nào lựa cách giải quyết có vẻ “an toàn” cho bản thân này. Nhưng nếu quá “trách nhiệm” xử lý theo cách thứ hai thì thật sai lầm. Đó là cách xử lý rất thiếu tế nhị, không đạt được tác dụng mà thậm chí lại còn phản tác dụng. Ở lứa tuổi này, những em đã ý thức được tự do cá nhân và cần người lớn phải tôn trọng những nhu cầu chính đáng. Nếu bạn hy vọng rằng đưa ra phê bình trước lớp mà khiến chúng xấu hổ và “chấm hết” chuyện yêu đương thì thật là những suy nghĩ quá giản đơn. Vì nhiều học viên ở lứa tuổi này có quan niệm rằng đó là chuyện hết sức bình thường, chẳng có gì phải xấu hổ cả. Và nếu gặp phải những cô cậu khá bướng bỉnh, chúng rất có thể “bật” lại ngay lập tức: “Đây là chuyện riêng của chúng em, không rất cần thiết cô và những bạn phải can thiệp” thì bạn biết nói gì được nữa đây? Và bạn tỏ ý cấm đoán? Liệu có tác dụng gì không, hay cũng chỉ khiến những em “rút lui về hoạt động bí mật”, không công khai minh bạch Chuyện tình yêu của tớ, nhưng biết đâu đấy, càng cấm đoán những em càng “yêu nhau” say đắm thì sao?

bạn cũng rất có thể lựa cách xử lý 3, gặp riêng từng em để khuyên giải, phân tích cho những em hiểu cái lợi, cái hại của việc yêu đương quá sớm và nhất là những em còn đang tuổi học trò, đang phải triệu tập toàn bộ sức lực cho việc học hành thi cử. Hãy dùng những lời lẽ thật chân tình, khéo léo, tế nhị để chuyện trò, tâm thực sự gần gũi. Bạn hãy khuyên em học viên nữ nhắc nhở, giúp đỡ người bạn trai học tập thật tốt. Còn đối với em học viên nam, bạn hãy tác động tới lòng tự kiêu, tính hiếu thắng của em, làm cho em thấy được rằng hình ảnh người con trai hoàn hảo trước mắt bạn nữ trước hết phải giỏi giang, có kỹ năng và kiến thức, tư duy… để em cảm thấy mình cần phải cố gắng học tập cho thật tốt. Bạn hãy nói với những em rằng: “Cô rất hiểu Chuyện tình yêu ở lứa tuổi những em vì dù sao cô cũng đã từng trải qua. Đó là nhu cầu tâm lý bình thường, nên cô không hề có ý cấm đoán hay lên án những em. Chỉ có điều, cô mong muốn những em hãy giữ một tình cảm trong sáng của tuổi học trò, và cùng giúp đỡ, động viên nhau tiến bộ, triệu tập thời gian cho việc học tập. Như thế tình cảm những em giành riêng cho nhau mới thực sự có ý nghĩa sâu sắc và bền vững”. Đó là một cách ứng xử hay.

Nhưng phương án 4 vẫn là tối ưu nhất. Trước tiên bạn hãy làm như vẫn chưa hề biết chuyện của hai em học viên đó. Nhân một buổi sinh hoạt bạn đưa ra vấn đề: “Tình yêu ở tuổi học trò” để những em trong lớp cùng tham gia tranh luận, trao đổi, đưa ra ý kiến riêng của tớ. Bạn hãy làm như “vô tình” gọi hai em học viên đó lên phát biểu ý kiến trao đổi cùng những bạn. Đây là một đề tài khá kín đáo, tế nhị, vì vậy trong buổi sinh hoạt đó, bạn nên gần gũi trò chuyện cùng những em như một người chị gái để hiểu những em hơn. Có như thế bạn mới rất có thể biết được những suy nghĩ thực sự của những em về vấn đề này. Đồng thời trong những khi nói chuyện bạn cũng định hướng cho những em nên duy trì một tình bạn trong sáng, cùng đoàn kết giúp đỡ nhau trong học tập và trong cuộc sống. Bạn cũng nên chỉ cho những em thấy rằng ở độ tuổi này những em vẫn chưa đủ chín chắn để kiểm soát tình cảm của tớ ở mức độ tương thích nên rất đơn giản xảy ra những tác động không tốt, nhất là chểnh mảng việc học hành. Những mẩu chuyện vui từ kinh nghiệm bản thân, từ sách báo hay đơn giản chỉ là kết quả của phút “sáng tác ngẫu hứng” liên quan đến vấn đề này sẽ có tác động rất lớn. Óc hài hước của bạn là công cụ rất hữu hiệu khi phải xử lý những vấn đề tế nhị. Sau đó bạn cũng nên gặp riêng từng em học viên đó hỏi han xem vì sao thời gian gần đây những em lại học sa sút. Đó cũng là thời điểm để bạn “nhắc nhở” khéo những em về chuyện yêu đương đã tác động đến việc học tập. Với sự ân cần của bạn, chắc chắn những em sẽ tâm sự, sẻ chia và lúc đó những bạn sẽ đưa ra những lời khuyên tương thích.

Nên lưu ý rằng, bạn phải đến với học viên bằng tình thương yêu chân thành để thuyết phục những em với lý lẽ và kinh nghiệm sống của một người đã từng trải, phải tạo cho học viên sự cởi mở, tin tưởng… vì có một nguyên lý rất đơn giản: bạn đến với ai bằng trái tim thì những bạn sẽ nhận lại những lời nói cũng xuất phát từ trái tim của họ.

Tình yêu học trò nên hay không nên
Tình yêu học trò nên hay không nên

6


Mai Tuyet Nguyen

học viên yêu thầy

Tình huống:

Là một thầy giáo trẻ, bạn được học viên nữ trong lớp mình chủ nhiệm tỏ ý cảm mến, thậm chí có em đã bộc lộ tình cảm yêu đương rất “sâu sắc” với thầy. Bạn lựa cách xử lý nào trong 4 cách dưới đây?

  1. Bạn ngại ngùng, hạn chế tối đa những lúc phải tiếp xúc trực tiếp với em học viên đó, tìm mọi cách để “tránh mặt”.
  2. Bạn gặp riêng em học viên đó nhắc nhở em chú tâm vào việc học tập, không nên yêu đương quá sớm.
  3. Bạn đề nghị BGH cho chuyển sang làm chủ nhiệm một lớp khác.
  4. Bạn coi như không biết, vẫn đối xử với em học viên đó bình thường như những học viên khác cả trong lẫn ngoài giờ.

Giải quyết tình huống:
Hiện tượng những em học viên có cảm tình với thầy cô giáo (nhất là những em ở phổ thông trung học) không phải là điều hiếm gặp. Đặc biệt là những thầy giáo trẻ hát hay, đàn giỏi lại “đẹp trai” thường rất hay được những em học viên nữ cảm mến. Vì vậy nếu thầy giáo cư xử không khéo sẽ rất có thể gây ra một loạt vấn đề phức tạp làm tác động đến quan hệ thầy trò, tác động đến danh dự và uy tín của người giáo viên.

Gặp tình huống nhạy cảm này, nhiều giáo viên trẻ nhút nhát, vẫn chưa tồn tại kinh nghiệm đã tỏ ra lúng túng, thường ngại ngùng và tìm mọi cách tránh tiếp xúc, gặp gỡ với em học viên đó. Làm như vậy là bạn đã vô tình gây cho em một sự hiểu lầm tai hại, em sẽ “ảo tưởng” rằng “chắc thầy cũng có thể có cảm tình với mình thì thầy mới có thái độ như thế”. Nhưng cũng không nên quá “bản lĩnh” và thẳng thắn đến mức quyết định gặp ngay em học viên đó để nhắc nhở, “phê bình”. Hoàn toàn không nên chút nào vì như thế em sẽ cảm thấy tình cảm trong sáng của tớ bị tổn thương, rất có thể còn cảm thấy cực kì xấu hổ vì đã bị người khác phát hiện ra điều bí mật mà lâu nay em muốn giấu. Bạn có biết đã có nhiều trường hợp sau lần ‘từ chối” thẳng thừng và cương quyết của thầy giáo mà học viên đã bỏ học? Tránh cũng không được mà gặp trực tiếp cũng không xong, bạn tìm tới sự “trợ giúp” của BGH. những bạn sẽ đề nghị được chuyển sang làm chủ nhiệm lớp khác. Nghe có vẻ ổn đấy. Làm như thế những bạn sẽ tránh được việc khó xử khi phải tiếp xúc trực tiếp với em, còn em học viên đó cũng không thể thời điểm ngày ngày nhìn thấy “thần tượng” của tớ nên tình cảm cũng dần phai nhạt đi. Nhưng liệu những bạn sẽ giải thích trước BGH thế nào đây về lý do xin chuyển? Chẳng lẽ lại nói “chỉ vì một em có cảm tình với tôi”? Bạn có chắc rằng kế sách đó rất có thể “dập tắt” tình cảm trong lòng em học viên đó, khiến em sẽ “buông tha” cho bạn? Và bạn cũng có thể có chắc chắn rằng ở lớp mới bạn chủ nhiệm không tồn tại em học viên nữ nào có cảm tình với bạn như em lớp trước? “Tránh vỏ dưa lại gặp vỏ dừa”, lúc đó liệu bạn có tiếp tục xin đổi lớp nữa không? Tiến thoái lưỡng nan!

Vậy chỉ còn cách bạn trực tiếp đối mặt với “thực sự” và tìm cách giải quyết ổn thỏa, không nên lảng tránh. Bạn hãy coi như không biết tình cảm của em học viên đó (chừng nào em còn giữ trong vòng bí mật vẫn chưa thổ lộ trực tiếp với bạn) và vẫn cư xử bình thường, tự nhiên như với toàn bộ học viên khác trong lớp. Và hãy nhớ rằng trong những tình huống đặc biệt bạn không được tỏ ra quan tâm “khác thường” đối với em đó mà ngược lại phải tìm thời điểm “công khai minh bạch” rằng bạn không tồn tại tình cảm gì đặc biệt ngoài tình thầy trò với em cả. Bị “từ chối” tế nhị như vậy làm cho em không cảm thấy xấu hổ. Và bạn cũng nên để cho em biết rằng bạn luôn yêu quý những em học viên chăm ngoan, học giỏi. Biết đâu đó lại là động lực tinh thần giúp em phấn đấu học giỏi để giành được “cảm tình” của thầy. Bạn cũng nên biết rằng tình cảm yêu đương của tuổi học trò đối với thầy cô còn rất bồng bột, cảm tính nhưng không ít những tình cảm sâu sắc. Chính vì thế bạn không nên “tham vọng” sẽ “phá vỡ” nó chỉ bằng vài câu nói, mà nên dùng những hành động ân cần, tế nhị nhưng thẳng thắn, rõ ràng thì dần dần học viên sẽ hiểu ra vấn đề và có cách cư xử tương thích.

Dù thế nào đi chăng nữa tình cảm trong sàng của những em cũng cần phải tôn trọng.

Tình cảm của học trò với thầy thường bắt nguồn từ sự ngưỡng mộ. Vì vậy thầy cứ chuẩn mực để không ảnh hưởng tới tình cảm thầy trò
Tình cảm của học trò với thầy thường bắt nguồn từ sự ngưỡng mộ. Vì vậy thầy cứ chuẩn mực để không tác động tới tình cảm thầy trò
Học trờ ngưỡng mộ thầy
Học trờ ngưỡng mộ thầy

7


Mai Tuyet Nguyen

Bài một học viên học trung bình bỗng “cao đột xuất”

Tình huống:

trong những khi chấm bài kiểm tra viết một tiết, bạn nhận thấy có một trường hợp xuất sắc “đột xuất”: Bài của một em có sức học chỉ vào loại trung bình yếu nhưng lại rất tốt, xứng đáng được nhận điểm tuyệt đối. Trong giờ trả bài, những bạn sẽ lựa cách xử lý nào tiếp trong tương lai

  1. Cho điểm cao đúng như những gì thể hiện trong bài và khen ngợi em học viên đó trước toàn lớp.
  2. Tỏ thái độ nghi ngờ, và không cho điểm vào bài đó vì lý do em đó rất có thể quay cóp hoặc chép bài của người khác.
  3. Khen ngợi em đó đã có kết quả làm bài tốt và mời em đó lên bảng trình diễn lại cho cả lớp nghe để cùng học tập.

Giải quyết tình huống:

Trong trường hợp này, trước hết bạn vẫn nên cho điểm bài làm của em đó theo đúng những gì mà em đã viết một cách chính xác, công minh thậm chí rất có thể thưởng điểm nếu xét thấy cách giải quyết thực sự hay, độc đáo và vì em đó là một học viên trung bình mà đã biết cố gắng vượt bậc. Không phải ai cũng lựa cách làm này vì nhiều giáo viên vẫn thường có quan niệm đơn giản rằng, đã là học viên giỏi thì bài nào cũng tốt, còn đã là học viên yếu kém thì… muôn đời cũng thế mà thôi. Chính vì tư tưởng ấy mà những thầy cô giáo vẫn chưa tồn tại sự động viên khích lệ xứng đáng đối với những trường hợp có sự cố gắng để cải thiện sức học của tớ. Nhưng bạn nên nhớ rằng những lời động viên khi những em có tiến bộ nhiều khi có tác dụng rất lớn làm thay đổi hẳn một con người đấy.

Nhưng trong những trường hợp xuất sắc “đột xuất” của một em học viên nào đó bạn cũng cần phải kiểm tra cẩn trọng. Cách xử lý 1 e là quá chủ quan. Khen ngợi, động viên học viên, nhất là những người có tiến bộ là điều nên làm, nhưng cũng phải đúng lúc, thích hợp thì mới có tác dụng. Bạn vẫn chưa chắc chắn thực chất bài đó có phải do em học viên này tự làm hay đi chép thì cần phải tìm hiểu kỹ. Vì nếu đó thực sự là một “bản sao” thì lời khen của những bạn sẽ làm cho học viên đó xấu hổ, nhưng ngược lại cũng cũng rất có thể là một sự “khuyến khích” em đó lần sau tiếp tục… chép bài. Nếu lựa cách giải quyết thứ 2 thì thật sai lầm. Nếu em đó có chép bài thật đi chăng nữa cũng sẽ cảm thấy “bực tức” khi bị cô giáo mỉa mai, phê bình trước lớp, khiến cho mối quan hệ thầy trò và bè bạn trong lớp cũng xấu đi. Mà thực ra bạn cũng đâu có “chứng cớ” gì. Chỉ Tóm lại theo cảm tính, hay định kiến thì quả thực khó rất có thể làm học viên tâm phục khẩu phục được. Còn nếu bài làm đó thực sự là kết quả của một sự cố gắng thì cách xử lý của bạn thật là tệ hại và bạn đã mắc phải một sai lầm lớn. Những lời nói thiếu “thiện chí”, coi thường như vậy của cô giáo sẽ dập tắt mọi sự cố gắng của em, thậm chí em sẽ cảm thấy bị xúc phạm. Là những bậc “cha mẹ thứ hai”, đừng khi nào bạn để học viên của tớ rơi vào tâm trạng đó.

Bạn nên lựa cách giải quyết 3. Khi trả bài trước lớp bạn vẫn phải khen ngợi người làm bài kiểm tra đó trước cả lớp vì đã có cách giải hay, độc đáo. Đồng thời bạn phải khéo léo kiểm tra xem bài làm ấy thực sự là của em hay không bằng phương pháp gọi em lên bảng để chữa cho những bạn khác cùng học tập. Đó cũng là một thời điểm để cho em chứng tỏ sự tiến bộ của tớ trước lớp. Và bạn cũng làm sáng tỏ được vấn đề mình đang do dự. Nếu em trình diễn một cách trơn tru, thể hiện sự hiểu biết sâu sắc về vấn đề đó thì không thể điều gì phải bàn nữa, mọi chuyện đã rõ ràng (và chắc đây cũng là điều bạn mong muốn). Còn nếu em tỏ ra lúng túng, không làm chủ được phần kỹ năng và kiến thức, chứng tỏ bài đó không phải do em tự làm mà đi chép ở đâu đó. Nhưng dù sao bạn cũng không nên phê bình em học viên đó trước lớp mà phải thực sự tế nhị. Bạn tạm thời vẫn chưa cho điểm vào bài làm đó, cho em học viên này nợ hôm sau kiểm tra lại, đồng thời cũng không quên nhắc nhở em cố gắng học tập.

Cho học sinh lên bảng chữa bài kiểm tra kia là cách đánh giá thực lực chuẩn xác nhất
Cho học viên lên bảng chữa bài kiểm tra kia là cách đánh giá thực lực chuẩn xác nhất

8


Mai Tuyet Nguyen

Cô giảng em chẳng hiểu gì cả

Tình huống:

Bạn đang giảng bài, học viên ngắt ngang : ”Thầy giảng em chẳng hiểu gì cả .Trong trường hợp này những bạn sẽ xử lý thế nào?

  1. Nóng nảy, mất bình tĩnh, quát mắng hoặc dùng bạo lực với học viên…
  2. Yêu cầu học viên đặt câu hỏi để kiểm tra xem học viên không hiểu nội dung nào và giải thích lại với học viên

Xử lí tình hướng:

Trong tình huống này nếu bạn tỏ ra nóng nảy, quát mắng học viên sẽ không giải quyết được vấn đề. Cách xử lí thông minh và hợp lí nhất là bạn đặt câu hỏi với học viên kia xem bạn ấy không hiểu ở đoạn nào. Nếu bạn ấy không reply được thì rất có thể hỏi những học viên khác. những học viên khác reply được, chứng tỏ bài giảng của giáo viên không tồn tại vấn đề. Nếu học viên không hiểu bạn cũng rất có thể giảng lại kỹ hơn nội dung mà học viên không hiểu. Sau đó nếu bạn ấy vẫn chưa nắm vững vấn đề bạn cũng rất có thể hẹn học viên vào cuối giờ để gặp riêng và giải thích kỹ lưỡng. Nếu câu hỏi của học viên không liên quan đến bài giảng, và không rất cần thiết phải reply thì giáo viên hẹn sẽ reply câu hỏi của học viên vào cuối giờ và tiếp tục bài giảng. Nếu học viên không thể đặt được câu hỏi nào và có thái độ khiêu khích, trêu đùa, chọc tức. Trong trường hợp này, phải nghiêm giọng nhắc nhở học viên không được đùa cợt thái quá trong lớp, nếu tái phạm sẽ không được tham gia tiết học.

Đặt câu hỏi với học sinh và giải thích căn kẽ cho học sinh hiểu
Đặt câu hỏi với học viên và giải thích căn kẽ cho học viên hiểu

9


Mai Tuyet Nguyen

Bị cha mẹ bắt nghỉ học để lấy ông xã

Tình huống:

Một học viên lớp bạn làm chủ nhiệm vừa mới bước sang tuổi 18 đã bị cha mẹ bắt em nghỉ học để lấy ông xã vì lý do hoàn cảnh gia đình. Nữ học viên đó sau khi đã thuyết phục gia đình nhưng không tồn tại kết quả đang đi vào nhờ giáo viên chủ nhiệm giúp đỡ. Nếu bạn là một giáo viên chủ nhiệm, bạn xử lý sao đây?

  1. Giáo viên nói với học viên đó: “Đây là vấn đề của nội bộ gia đình, nhà trường không thể tham gia vào được”.
  2. Khuyên em đó nên kiên quyết “đấu tranh”, khước từ ý kiến của cha mẹ.
  3. Động viên em giữ vững tinh thần, tiếp tục học tốt. về phía giáo viên sẽ có một số biện pháp để hỗ trợ: trao đổi với những tổ chức, cá nhân có trách nhiệm và uy tín ở trường cũng như ở địa phương cùng giúp đỡ em học viên đó để em được tiếp tục đi học.

Xử lí tình huống:

Đây là một tình huống liên quan đến một vấn đề rất tế nhị, nhưng không phải hiếm gặp, nhất là với những thầy cô giáo chủ nhiệm lớp cuối cấp phổ thông trung học. “Trai lớn lấy vợ, gái khôn lấy ông xã”, đó là một quy luật tất yếu của sự phát triển xã hội, nhưng cái đó là nó được tiến hành vào lúc nào thì không phải ai cũng có thể có quan điểm đúng đắn. Không ít vùng việc con gái vẫn chưa hết tuổi đi học đã phải bỏ lỡ để tiến hành “nghĩa vụ” làm vợ, làm mẹ trở thành một hiện tượng phổ biến. Dù biết rằng đó là một sự thiệt thòi rất lớn đối với những em nhưng không phải lúc nào sự can thiệp từ phía thầy cô giáo và những người xung quanh cũng có thể có kết quả đẹp đẽ. Vì vậy bạn thực sự đang đối mặt với cùng một vấn đề khó khăn. Thật không gì hạnh phúc hơn đối với cùng một người thầy khi học viên luôn coi mình là chỗ dựa tinh thần đáng tin cậy nhất, là nơi rất có thể thổ lộ những gì sâu kín nhất, hạnh phúc cũng như nỗi buồn. Trong tình huống này, học viên của bạn đang rơi vào một hoàn cảnh éo le: một bên là niềm hạnh phúc được cắp sách đến trường, vui vẻ hồn nhiên cùng bè bạn, một bên là trách nhiệm của người con đối với gia đình. Và em gái tội nghiệp đó đã tìm tới bạn để “cầu cứu”. Thế mà bạn nỡ “làm ngơ”.

bạn cũng rất có thể nói: “Đây là chuyện nội bộ của gia đình”, điều đó hoàn toàn chính xác, nhưng nó đang đe dọa đến tương lai học viên của bạn. Cũng là một người phụ nữ, bạn thừa hiểu rằng việc lập gia đình ở tuổi này đồng nghĩa với việc chấm hết việc học hành còn đang dang dở. Ở độ tuổi phổ thông trung học những em còn bồng bột, suy nghĩ còn đơn giản thế mà đã phải gánh vác một trách nhiệm rất lớn, đòi hỏi sự trưởng thành về mọi mặt. Vẫn biết đó là một hạnh phúc nhưng trong lúc này em còn đang đi học, vẫn chưa thể có sự chuẩn bị chu đáo đón nhận nó và còn bao hoài bão về con đường học vấn sẽ vì vậy mà tan biến. Thái độ thờ ở đối với tương lai của học viên là một thái độ vô trách nhiệm, nếu không muốn nói là hơi nhẫn tâm. Xử lý theo cách này thì quả thật bạn đã tránh cho mình không phải chuốc lấy “rắc rối” vì bạn biết đây là vấn đề rất khó mà nhiều khi có cố gắng cũng vẫn chưa chắc đã đem lại kết quả. Nhưng như vậy bạn đã vô tình dập tắt niềm hy vọng, tin tưởng của học viên vào cô giáo và dễ khiến học viên của bạn dễ rơi vào vô vọng vì mất đi một chỗ để “cầu cứu”.

Bạn là một giáo viên có trách nhiệm và luôn yêu thương học viên, bạn không khi nào muốn chứng kiến cảnh học trò của tớ đang vui vẻ học hành bên bè bạn phải ngậm ngùi “lên xe hoa về nhà ông xã”, nên càng không thể thờ ơ trước cảnh ngộ éo le của học viên. những bạn sẽ tiếp thêm sức mạnh, động viên em học viên kiên quyết đấu tranh với ý kiến của gia đình. Điều đó tạm thời rất có thể an ủi được học viên vì ít nhất em đã tìm được một chỗ dựa tinh thần. Nhưng liệu rằng trong tình cảnh này điều thực sự em cần phải có phải chỉ là những lời động viên và “cổ vũ” đấu tranh. Vì nếu sự chống đối mà có tác dụng chắc em đã không phải tìm tới bạn. Chắc chắn em đã hoàn toàn bất lực khi một mình phải đấu tranh phản đối lại quyết định của gia đình, nên em cần một cách để hành động. Hơn nữa, biết đâu đấy học viên đó càng dứt khoát đấu tranh theo sự cổ vũ của bạn không những không đem lại kết quả, và lại càng làm cho tình hình thêm xấu đi thì thật tai hại.Vậy tốt nhất trong tình huống này bạn nên thật bình tĩnh trấn an tinh thần và động viên em. Bạn tỏ ra thông cảm nhưng cũng nói cho em hiểu cha mẹ luôn thương yêu, mong muốn con cái được hạnh phúc, biết đâu việc bắt em lập gia đình sớm là có lý do nào đó chăng. Khi cả cô trò đã cùng bình tĩnh phân tích kỹ lưỡng nguyên nhân của vấn đề rồi hãy quyết định phương án giải quyết cũng vẫn chưa muộn.Nếu thực sự đó là một sự áp đặt quá đáng từ phía gia đình, đơn giản chỉ xuất phát từ một quyền lợi nào đó của người lớn bắt con trẻ phải chấp thuận hy sinh hạnh phúc của tớ thì bạn nên khuyên em kiên trì giải thích để cha mẹ hiểu mà bỏ qua quyết định sai lầm đó. Nhưng đó không phải là sự chống đối bằng những hành động tiêu cực (như bỏ nhà đi, hỗn láo với cha mẹ…) mà phải phối hợp với sự thuyết phục, giải thích kiên trì. Bạn cần nói cho em hiểu việc trước tiên em cần làm là vẫn tiếp tục học thật tốt để cha mẹ thấy rằng hạnh phúc thực sự của em lúc này là được cắp sách tới trường như những bè bạn cùng trang lứa. Sự vô vọng, chán nản bỏ bê chuyện học hành lúc này sẽ là một bất lợi lớn khiến cha mẹ càng quyết tâm với quyết định của tớ hơn.

Nhưng để cho học viên thực sự yên tâm, bạn hứa sẽ bằng mọi cách giúp em thuyết phục gia đình, kể cả sự can thiệp của những tổ chức xã hội ở địa phương nếu rất cần thiết. Lựa chọn xử lý theo cách này là bạn đã thực sự phải đối mặt với cùng một nhiệm vụ hết sức khó khăn. Bạn phải lập tức lên kế hoạch gặp gỡ gia đình, phải chuẩn bị những lý lẽ rất cần thiết để lời nói của bạn có sức thuyết phục nhất. Đó sẽ là vấn đề không đơn giản, đòi hỏi sự khéo léo, kiên trì, lòng dũng cảm và tình thương yêu vô bờ với học viên vì bạn cũng rất có thể vấp phải sự kháng cự từ phía gia đình, không loại trừ cả sự xúc phạm. Trong cuộc “thương lượng” với gia đình, bạn phải giải thích cho gia đình thấy rằng nếu bắt em phải nghỉ học trong lúc này là buộc em phải hy sinh niềm hạnh phúc lớn lao của đời mình. Và em sẽ lo toan cho cuộc sống sao đây khi em vẫn chưa thực sự chuẩn bị để đối phó với vô vàn khó khăn, thử thách sẽ đến. Người lớn chúng ta sẽ cầm lòng sao đây khi phải chứng kiến cảnh một em gái ngậm ngùi nhìn bè bạn trang lứa của tớ đang vui vẻ cắp sách đến trường. Dù được cha mẹ sinh ra và nuôi dưỡng, nhưng con trẻ hoàn toàn có quyền tự quyết định về những vấn đề liên quan đến tương lai của tớ, nhất là vấn đề trọng đại này. Chính vì thế người lớn chúng ta cần tôn trọng và chỉ nên định hướng chứ không thể can thiệp một cách thô bạo. Nhưng những lời “giảng giải” của những bạn sẽ ít sức thuyết phục nếu thiếu đi một lời cam kết. Với tư cách là một giáo viên luôn gần gũi, quan tâm đến em, bạn hứa sẽ cố gắng giúp đỡ hết sức để em rất có thể học tập tốt, chẩn bị một cách tốt nhất cho tương lai của tớ về sau.

Trong tình huống này chỉ rất có thể bằng những lời nói có lý, có tình và sự kiên trì của bạn mới mang lại kết quả.

Trao đổi với phụ huynh để tìm ra phương án giải quyết
Trao đổi với phụ huynh để tìm ra phương án giải quyết

10


Mai Tuyet Nguyen

Tiết học bắt đầu mà lớp vẫn rất ồn ào

Tình huống:

đang đi vào giờ giáo viên vào lớp nhưng lớp học lúc đó rất ồn ào, có cảm giác học viên không ý thức được là có sự hiện diện của giáo viên trong lớp, học viên vẫn vô tư nói chuyện. Trong tình huống này những bạn sẽ xử lí thế nào?

  1. Không làm bất kỳ một hành động nào để ổn định trật tự lớp học và lại hướng vào việc làm những thủ tục hành chính và bắt đầu bài giảng như thường.
  2. Gọi học viên trong nhóm gây ồn ào reply câu hỏi và nhắc nhở lớp lắng nghe

Xử lí tình huống:

Quan sát thấy trong lớp đâu đó vẫn chưa trật tự, cô giáo gọi tên một bạn trong nhóm “mất trật tự”đứng lên reply câu hỏi liên quan đến bài học. học viên đó không reply được, cô gọi bạn khác không khiến mất trật tự trả lời. Sau khi bạn thứ 2 reply xong, cô cho ngồi xuống và quay sang bạn thứ nhất hỏi lại câu mà bạn của học viên vừa reply. Trước khi cho học viên được phép ngồi xuống, cô giáo chỉ nói ngắn gọn là câu reply rất tốt và nếu như không mất trật tự thì học viên đã không phải đứng đợi lâu như thế. chỉ việc giải quyết nhẹ nhàng mà nghiêm khắc như vậy chắc chắn học viên sẽ không giám lơ là và chú tâm hơn vào bài dạy của cô.

Đặt câu hỏi với học sinh gây ồn ào để cho học sinh tập trung (ảnh minh họa)
Đặt câu hỏi với học viên gây ồn ào để cho học viên triệu tập (ảnh minh họa)

11


Nguyễn Anh

Phụ huynh học viên đánh con trước mặt giáo viên

Tình huống:

Trong trường có một học viên riêng biệt, thường xuyên đánh bạn và lấy đồ của bạn. BGH nhà trường yêu cầu giáo viên chủ nhiệm cần đưa học viên về gặp gia đình và trao đổi về vấn đề này. Khi đưa học viên về nhà, trước khi giáo viên giải thích xong thì phụ huynh của học viên đã đứng lên đánh luôn con và nói vì đã “làm xấu mặt” gia đình. Với địa vị là một người giáo viên chủ nhiệm của học viên đó, thì trong trường hợp này những bạn sẽ xử lý tình huống này thế nào?

Xử lý tình huống:

Việc trước tiên bạn phải làm là can thiệp vào không cho phụ huynh của học viên tiếp tục đánh học viên nữa, trong những khi đó bạn cũng đồng thời dùng những lời lẽ thích hợp để giải thích cho phụ huynh của em biết rằng trong việc giáo dục con cái bằng bạo lực không khi nào mang lại kết quả đẹp đẽ thậm chí nó còn phản tác dụng khiến cho mối quan hệ trong gia đình trở thành xấu đi và điểu đó là không ai trong gia đình mong muốn.

Sau khi bạn đã can thiệp vào và vị phụ huynh học viên có vẻ bình tĩnh hơn, những bạn sẽ quay lại mẩu chuyện của tớ một cách nhẹ nhàng, niềm nở và vui vẻ. Bên cạnh đó bạn cần làm cho phụ huynh học viên hiểu rằng nhà trường luôn luôn coi trọng vai trò của gia đình trong việc giáo dục học viên đặc biệt là khi những em mắc sai lầm. Dù cho đó là học viên thế nào thì không khi nào được giáo dục những em bằng bạo lực hay dung những lời lẽ nặng nề, xúc phạm thậm chí làm tác động đến danh dự của học viên. Ở độ tuổi của những em, những em còn nhỏ, những em cần phải tôn trọng. Chính vì vậy, việc dùng cách giáo dục bằng bạo lực hay dùng lời lẽ không hay chỉ làm tác động đến những em thậm chí nó còn có hậu quả tồi tệ hơn. sau cuối thì bạn cần yêu cầu gia đình phối hợp với nhà trường để có hướng giáo dục tốt nhất cho em.

Việc đầu tiên bạn phải làm là can thiệp vào không cho phụ huynh của học sinh tiếp tục đánh học sinh
Việc trước tiên bạn phải làm là can thiệp vào không cho phụ huynh của học viên tiếp tục đánh học viên

12


Nguyễn Anh

Phụ huynh bắt học viên thôi học vì bị lưu ban

Tình huống:

Trong lớp bạn chủ nhiệm có một học viên ở lại lớp. đầu năm mới, triệu tập học viên không thấy học viên đó đi học. Bạn đến gặp phụ huynh của em ấy nhằm trao đổi về tình hình học tập của em và muốn phối hợp với gia đình để giúp đỡ em học tốt hơn thì bố của em lại xin cho con thôi học. Lý do: vì em không được khôn như những bạn cùng lớp, học rất kém, học trước quên sau, thích gì làm nấy.

Trước tình huống này, bạn phải làm gì để giúp đỡ cho học viên?

Xử lý tình huống:

Trước hết bạn nên động viên gia đình tạo ñiều kiện cho em đến lớp; tìm hiểu xem nguyên nhân có phải em thuộc đối tượng trẻ khuyết tật về trí tuệ,….

Sau đó giải thích cho phụ huynh rõ: trẻ em có quyền được học tập và vui chơi. Mặc dù em không được khôn như những bạn cùng lớp. Nhưng nghỉ học lúc này sẽ làm mất đi thời điểm được đào tạo, trang bị mọi kỹ năng và kiến thức để em ấy bước vào đời, và chắc chắn em ấy cũng sẽ không tồn tại thời điểm về sau này có được việc làm tốt, tương lai không thể rộng mở.

Ở nhà trong độ tuổi này không làm được việc gì ngược lại rất có thể làm cho học viên buồn chán, thậm chí chơi bời, lêu lổng. Động viên gia đình cho em cố gắng học hết bậc tiểu học rồi học hết bậc Trung học cơ sở. Sau đó sẽ đi học một nghề nào đó để em ấy rất có thể tự kiếm sống, tự lập, giúp ñỡ mẹ và những em.

Nếu em thuộc đối tượng học viên khuyết tật (thiểu năng trí tuệ,…) qua việc xác nhận từ gia đình, y tế, địa phương,.. thì cần lập kế hoạch và hồ sơ cá nhân của em để phối hợp cùng gia đình giáo dục, theo dõi, đánh giá sự tiến bộ của em..

Phụ huynh bắt học sinh thôi học vì lưu ban 1 năm.
Phụ huynh bắt học viên thôi học vì lưu ban 1 năm.

13


Nguyễn Anh

Giáo viên bị hiệu trưởng khiển trách vì nhờ đồng nghiệp dạy thay mà không báo cáo

Tình huống:

Một đồng nghiệp có việc bận đột xuất đã Dế yêu nhờ bạn dạy thay giúp một buổi, bạn đã vui vẻ nhận lời và hoàn thành buổi dạy một cách hoàn mỹ. Nhưng sau đó, hiệu trưởng biết được và đã gọi bạn và đồng nghiệp lên kiểm điểm, khiển trách một cách nghiêm khắc, yêu cầu không được tái phạm. Đồng nghiệp của bạn rất ấm ức, cho rằng hiệu trưởng quá nguyên tắc và máy móc, thời đại này cần quản lý “thoáng” một chút thì người dưới quyền sẽ thoải mái và tự giác làm việc có tác dụng hơn. Còn bạn? Bạn có phản ứng thế nào?

Xử lý tình huống:

“Kỷ luật là tự giác”, người tuân thủ kỷ luật là người tự giác và thoải mái nhất. Hiệu trưởng đã thực thi hoàn toàn đúng tác dụng quản lý của tớ, nếu không, cả trường sẽ ngày càng không thể tuân thủ theo một kỷ luật, nguyên tắc nào nữa. Giá như, người đồng nghiệp đã báo cáo hiệu trưởng xin phép và trình diễn rõ việc dàn xếp lớp thì mọi việc thật đẹp đẽ.

Người đồng nghiệp có thái độ phản ứng như vậy là chủ quan, không đúng, vì rằng dù không bỏ lớp, vẫn rất có thể coi là đã hoàn thành nhiệm vụ được giao nhưng vi phạm nguyên tắc trong tiến hành nhiệm vụ. Bản thân người dạy thay không nên có phản ứng gì ngoài việc nhận khuyết điểm (cùng vi phạm nguyên tắc) và hứa khắc phục, đồng thời sẽ có lời khuyên nhủ đồng nghiệp.

Bạn cũng nên có lời xin lỗi người đồng nghiệp vì dạy thay giờ của tớ mà bị liên đới.

“Kỷ luật là tự giác”

14


Nguyễn Anh

Xử lý khi học viên có dấu hiệu bất thường về sức khỏe

Tinh huống:

Sáng nay khi vào lớp, cô giáo đã phát hiện một học viên của lớp có vẻ mặt mệt mỏi, uể oải, biết rằng em rất có thể hiện bất thường về tâm sinh lý. Tuy nhiên, được báo sáng nay có thanh tra đến thanh tra hoạt động sư phạm nhà giáo nên cô giáo triệu tập chuẩn bị; tiến hành tiết dạy cho thanh tra dự giờ; nộp hồ sơ sổ sách cho thanh tra kiểm tra; tổ chức cho thanh tra khảo sát chất lượng học viên rồi nghe thanh tra nhận xét, đánh giá, góp ý về chuyên môn… Đến khi xong việc thì em học viên kia bị ngất xỉu phải mang theo viện cấp cứu.

Theo bạn, cô giáo có lỗi trong việc này hay không? Nếu là bạn, bạn có cách xử lý nào khác?

Xử lý tình huống:

Thanh tra là việc quan trọng nhưng không thể quan trọng hơn sức khỏe và tính mạng của học viên. Vì vậy, cô giáo đã có lỗi trong việc để tình trạng sức khỏe của học viên trầm trọng hơn.

Nên thông báo với đoàn thanh tra tình hình đột xuất của lớp để xử lý đối với em học viên đang bị bệnh (như thông báo gia đình, đưa em đi viện…) rồi hãy tiến hành bổn phận và trách nhiệm chuyên môn của tớ.

Sức khỏe của học sinh phải luôn được ưu tiên hàng đầu
Sức khỏe của học viên phải luôn được ưu tiên hàng đầu

15


Nguyễn Anh

Phạt học viên vẫn chưa tác dụng giáo dục

Tình huống:

Thầy giáo A là GVCN của lớp. Trong lớp có một học viên vốn hiếu động, ham chơi, ít học, học viên này không làm bài tập ở nhà lại còn gây mất trật tự. Sau vài lần nhắc nhở nhưng không thể tác dụng, thầy A quyết định đuổi học viên này ra khỏi lớp và làm dọn dẹp vệ sinh sân trường trong 3 ngày.

Bạn có nhận xét gì về cách giải quyết của thầy A? Nếu là bạn, những bạn sẽ xử lý thế nào?

Xử lý tình huống:

Cách giải quyết của thầy A phạm 2 sai lầm cơ bản: Thứ nhất, thể hiện sự bất lực của thầy trong phương pháp giáo dục học viên (xử phạt là biện pháp sau cuối khi những hình thức giáo dục khác không thể tác dụng). Thứ hai, làm cho học viên hiểu sai về ý nghĩa sâu sắc đẹp đẽ của vấn đề lao động (là nghĩa vụ, là vinh quang).

Nên xử lý tình huống trên như sau:

  • Nhắc nhở, phê bình học viên này trước lớp.
  • Nếu là giờ bài tập: chọn 1 bài tập vừa tầm sức để cho học viên đó lên bảng giải.
  • Nếu là giờ lý thuyết thì nêu câu hỏi để buộc học viên này cùng tham gia vào bài giảng.
  • Trực tiếp tìm hiểu hoàn cảnh, cùng gia đình, những học viên khác giúp đỡ học viên này tiến bộ.
  • Nếu học viên đó có tiến bộ thì nên biểu dương trước lớp

    Xử phạt là biện pháp cuối cùng khi các hình thức giáo dục khác không có hiệu quả
    Xử phạt là biện pháp sau cuối khi những hình thức giáo dục khác không thể tác dụng

    16


    Nguyễn Anh

    học viên quá xa trường nên thường xuyên đi học muộn

    Tình huống:

    Trong lớp có hai trường hợp học viên như sau:

    – học viên A thuộc gia đình khá giả, nhà gần trường lại được cha mẹ thường xuyên đưa đón đến trường nên luôn luôn đi học đúng giờ và được cô giáo thường xuyên biểu dương.

    – học viên B thuộc gia đình nghèo, nhà lại xa trường, một mình em phải băng qua một cánh đồng rộng và một chiếc cầu bắc qua một con sông; cho dù em đã dậy và đi học từ rất sớm nhưng vẫn có những lúc trể giờ vào học. Mỗi lần như vậy thường bị cô giáo chê trách và bảo: “Em cần cố gắng”. Qua nhiều lần như thế, em B đã mạnh dạn thưa với cô giáo: “Thưa cô! Em đã cố gắng hết sức rồi ạ!”.

    Theo bạn, bạn nên nói gì với em B và bạn có nhận xét gì về sự việc đánh giá, nhận xét của cô giáo về hai học viên nêu trên?

    Xử lý tình huống:

    Trước hết, bạn cần an ủi, cảm thông với học viên B.. Việc nhận xét, đánh giá của cô giáo đối với hai học viên như nêu trên chỉ mới đúng ở thể hiện sau cuối của mỗi em mà không tồn tại tác động giáo dục, khuyến khích sự tiến bộ cụ thể đối với từng em: một bên không cần cố gắng gì cả đã “tốt”; một bên đã cố gắng hết sức mình mà vẫn không thể “tốt” hơn được. Tình huống, có lẽ, muốn nhắc nhở người giáo viên cần đổi mới sâu sắc cách đánh giá học viên trong giai đoạn hiện nay: tìm hiểu cụ thể hoàn cảnh, tình hình của học viên; cảm thông và chia sẽ những khó khăn và đánh giá theo mỗi tiến bộ nhỏ trong điều kiện và khả năng hiện tại của mỗi em.

    Giáo viên cần đổi mới sâu sắc cách đánh giá học sinh trong giai đoạn hiện nay.
    Giáo viên cần đổi mới sâu sắc cách đánh giá học viên trong giai đoạn hiện nay.

    17


    Nguyễn Anh

    Giáo viên mất tiền trong lớp học

    Tình huống:

    Một buổi sáng đến trường, giờ ra chơi giáo viên về văn phòng uống nước. quay về lớp, giáo viên đã phát hiện tiền để trong cặp của tớ không thể nữa. Là bạn, những bạn sẽ ứng xử thế nào?

    Xử lý tình huống:

    Giáo viên nên bình tĩnh, không bộc lộ sự tức giận, lo lắng. và vẫn tiến hành giảng dạy bình thường hết tiết học. Sau giờ học, giáo viên kể một mẫu chuyện nhỏ về tính trung thực, thật thà cho cả lớp nghe. Sau đó thông báo sự việc, kêu gọi tính tự giác của học viên, rất có thể gặp riêng cô giáo để trả lại tiền.Giáo viên hứa sẽ giữ kín chuyện và vẫn đối xử bình thường với học viên đó.

    Nếu không tồn tại kết quả thì phải báo cho BGH, Ban phụ trách Đội cùng ban cán sự lớp lặng lẽ theo dõi để có hướng giúp đỡ.

    Giáo viên nên bình tĩnh, không bộc lộ sự giận dữ, lo lắng
    Giáo viên nên bình tĩnh, không bộc lộ sự tức giận, lo lắng

    18


    Nguyễn Anh

    học viên vi phạm pháp lý vì yếu tố gia đình

    Tình huống:

    Một học viên có hoàn cảnh đặc biệt (gia đình cha mẹ ly hôn) bị phát hiện là thủ phạm của một vụ trộm tiền nhà hàng xóm. Khi được thông báo về hiện tượng đó, nhà trường đưa học viên này ra Hội đồng kỷ luật .

    Nếu là giáo viên chủ nhiệm của em học viên đó, những bạn sẽ làm gì? Tại sao làm như vậy?

    Xử lý tình huống:
    GVCN rất có thể trình diễn hoàn cảnh của học viên đó với nhà trường, đề nghị hoãn việc kỷ luật. Bên cạnh đó, giáo viên tiếp tục tìm hiểu, theo dõi, giúp đỡ, tạo điều kiện cho học viên sửa chữa khuyết điểm.

    Giáo viên nên thể hiện lòng bao dung, độ lượng, coi trọng việc giáo dục là chính.

    Giáo viên tiếp tục tìm hiểu, theo dõi, giúp đỡ, tạo điều kiện cho học sinh sửa chữa khuyết điểm.
    Giáo viên tiếp tục tìm hiểu, theo dõi, giúp đỡ, tạo điều kiện cho học viên sửa chữa khuyết điểm.

    19


    Nguyễn Anh

    Phụ huynh không tôn trọng giáo viên

    Tình huống:

    Khi đến một gia đình học viên với mục đích phối hợp giáo dục em A, một học viên học kém và thiếu ý thức kỷ luật, nhưng gia đình em lại nói: “Nếu thầy cô không dạy được nó thì để tôi cho nó chuyển trường hoặc cho nó nghỉ học luôn cũng được”. Bạn phải xử lý thế nào?


    Xử lý tình huống:

    Giải thích cho phụ huynh hiểu vai trò của họ trong việc phối hợp cùng với nhà trường để tạo điều kiện giúp học viên tiến bộ, những bạn sẽ trao đổi thẳng thắn về nguyên nhân những khuyết điểm của em và đề xuất giải pháp. trong những khi trao đổi, bạn nên chỉ rõ đâu là nguyên nhân khách quan thuộc về trách nhiệm của gia đình và nhà trường, đâu là nguyên nhân chủ quan thuộc về cá tính và đạo đức của học viên. Bạn cũng nên thẳng thắn nhận khuyết điểm nếu như vẫn chưa thực sự làm tròn trách nhiệm của tớ, có như thế mới khiến gia đình tin tưởng. Chắc chắn bằng thái độ đúng mực, tinh thần trách nhiệm cao và tình thương yêu học trò, những bạn sẽ thuyết phục được gia đình trong việc phối hợp cùng nhà trường dạy dỗ học viên nên người

    Bạn nên chỉ rõ đâu là nguyên nhân khách quan thuộc về trách nhiệm của gia đình và nhà trường
    Bạn nên chỉ rõ đâu là nguyên nhân khách quan thuộc về trách nhiệm của gia đình và nhà trường

    20


    Nguyễn Anh

    học viên hỏi giáo viên vấn đề vẫn chưa rõ

    Tình huống:

    Giả sử trong giờ lên lớp của một tiết dạy, học viên hỏi bạn một vấn đề liên quan đến bài giảng mà nhìn qua bạn vẫn chưa tồn tại câu reply thích hợp. Bạn xử lý tình huống đó thế nào?

    Xử lý tình huống:

    Trong tình huống trên, giáo viên nên xử lý như sau:

    • Khen học viên đó có những phát hiện lí thú và nêu vấn đề ra trước lớp để học viên tranh luận, suy nghĩ. Trong lúc đó giáo viên tranh thủ tìm hướng giải quyết.
    • Sau một thời gian ngắn, nếu vẫn chưa tồn tại câu reply đúng thì xem vấn đề đó là bài tập về nhà để học viên nghiên cứu vì thời lượng không được cho phép. Tuyệt đối không reply qua loa.
    • Giáo viên tìm câu reply và giải đáp cho học viên trong giờ học sau.
    Nêu vấn đề ra trước lớp để học sinh thảo luận, suy nghĩ
    Nêu vấn đề ra trước lớp để học viên tranh luận, suy nghĩ

    Từ khóa: Top 20 tình huống sư phạm thường gặp ở bậc THPT và cách giải quyết thông minh nhất, Top 20 tình huống sư phạm thường gặp ở bậc THPT và cách giải quyết thông minh nhất, Top 20 tình huống sư phạm thường gặp ở bậc THPT và cách giải quyết thông minh nhất

    Có thể bạn quan tâm:

    Trả lời

    Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *