Top 5 Bài soạn “Trường từ vựng” hay nhất

29-05-2020 5 1287 0 0

Báo lỗi

Sử dụng tốt vốn từ, ngữ pháp một cách hợp lí, lô gic sao cho khoa học mà vẫn giàu sức gợi để thuyết phục và lôi cuốn người đọc là tiêu chuẩn của toàn bộ những văn bản, tác phẩm văn học. thực tại, không phải ai cũng hoàn toàn có thể làm tốt được điều này. Tuy nhiên, nếu bạn hiểu sâu sắc về trường từ vựng, những bạn sẽ thấy việc sử dụng những câu từ, hình ảnh dễ dàng hơn. Vậy trường từ vựng là gì? Cách sử dụng chúng ra làm sao? Mời bạn xem thêm một số bài soạn “Trường từ vựng” mà Toplist tổng hợp trong bài viết dưới đây.

12345

1


Bình An

Bài soạn “Trường từ vựng” số 1

I. Thế nào là trường từ vựng

Câu 1 (trang 21 sgk Ngữ Văn 8 tập 1)

– những từ in đậm: mặt, mắt, đầu, gò má, đùi, đầu, cánh, tay để chỉ bộ phận cơ thể con người

=> Trường từ vựng là tập hợp của những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa

đặc trưng của trường từ vựng

– Một trường từ vựng hoàn toàn có thể gồm có nhiều trường từ vựng nhỏ hơn.

– Một trường từ vựng hoàn toàn có thể gồm có những từ khác lạ nhau về từ loại

– Do hiện tượng từ nhiều nghĩa, một từ hoàn toàn có thể thuộc nhiều trường từ vựng không giống nhau

II Luyện tập

Bài 1 (trang 23 sgk Ngữ Văn 8 tập 1)

Văn bản trong lòng mẹ của Nguyên Hồng, những từ thuộc trường từ vựng ” người ruột thịt”

+ Thầy, mẹ, em , mợ, cô, cháu, mợ, em bé, anh, em, con, bà, họ, cậu

Bài 2 ( trang 23 sgk Ngữ Văn 8 tập 1)

a, Dụng cụ đánh bắt cá: lưới, nơm, vó, câu

b, Vật chứa, đựng: tủ, rương, hòm, va li, chai, lọ

c, Hoạt động của chân: đá, đạp, giẫm, xéo

d, Tâm trạng con người: buồn,vui, sợ hãi, phấn khởi

e, Tính cách con người: hiền lành, độc ác, cởi mở

g, Bút viết: bút máy, bút bi, phấn, bút chì.

Bài 3 (trang 23 sgk Ngữ Văn 8 tập 1)

những từ in đậm thuộc trường từ vựng:

– Tình cảm, thái độ của con người: hoài nghi, khinh miệt, ruồng rẫy, thương yêu, kính mến, rắp tâm

Bài 4 (trang 32 sgk Ngữ Văn 8 tập 1)

hoàn toàn có thể sắp xếp những từ đó vào hai trường từ vựng

– Khứu giác: mũi, thơm, rõ

– Thính giác: nghe, thính, điếc

Bài 5 (trang 23 sgk Ngữ Văn 8 tập 1)

– Từ ” lưới” thuộc trường từ vựng:

+ Trường “dụng cụ đánh bắt cá

+ Trường ” phương án vây hãm bắt người”: giăng lưới bắt tội phạm, lưới trời, lưới phục kích, lưới mật thám.

– Từ “lạnh” thuộc trường từ vựng:

+ Trường “nhiệt độ”

+ Trường tính cách, thái độ

+ Trường “màu sắc”

– Từ “tiến công” thuộc trường:

+ Trường “hành động bạo lực”

+ Trường từ vựng về ” hoạt động thể thao”

Bài 6 (trang 23 sgk Ngữ Văn 8 tập 1)

những từ: chiến trường, vũ khí, chiến sĩ vốn thuộc trường từ vựng “quân sự” chuyển sang trường từ vựng về “nông nghiệp”

-> Nông nghiệp cũng là mặt trận. Thúc đẩy tinh thần hăng say lao động

Câu 7 (trang 24 sgk Ngữ Văn 8 tập 1)

Viết đoạn văn ngắn có 5 từ cùng trường từ vựng “trường học”

trải qua bức thư của tổng thống Mỹ Lincoln gửi đến thầy hiệu trưởng ta càng hiểu thêm về tầm quan trọng của nhà trường, thầy cô đối với sự phát triển nhân cách và trí tuệ của đứa trẻ. Thầy cô phải để trẻ nhìn thấy trái đất diệu kỳ, tuyệt diệu của những cuốn sách nhưng cũng nên trao cho chúng thời gian lặng lẽ suy tư về những điều thú vị bí mật của cuộc sống. Dạy cho chúng biết cách sống thành thực với chính bản thân. Giúp trẻ biết cách tin vào chủ kiến của bản thân, đối xử hòa nhã với những người tốt và cương quyết với những người thô bạo. Trường học luôn là trái đất nhiệm màu gìn giữ và nâng tầm những giấc mơ của tuổi trẻ.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)
Ảnh minh họa (Nguồn internet)


2


Bình An

Bài soạn “Trường từ vựng” số 2

I. THẾ NÀO LÀ TRƯỜNG TỪ VỰNG?

reply câu 1 (trang 21 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1):

những từ in đậm trong đoạn trích sau có nét chung nào về nghĩa?

Mẹ tôi lấy vạt áo nâu thấm nước mắt cho tôi rồi xốc nách tôi lên xe. Đến bấy giờ tôi mới kịp nhận thấy mẹ tôi không còm cõi xơ xác quá như cô tôi nhắc lại lời người họ nội của tôi. khuôn mặt mẹ tôi vẫn tươi sáng với đôi mắt trong và nước da mịn, làm nổi trội màu hồng của hai gò má. Hay tại sự sung sướng bỗng được trông nhìn và ôm ấp cái hình hài máu mủ của tôi mà mẹ tôi lại tươi đẹp như thuở còn sung túc? Tôi ngồi trên đệm xe, đùi áp đùi mẹ tôi, đầu ngả vào cánh tay mẹ tôi, tôi thấy những cảm giác ấm cúng đã bao lâu mất đi bỗng lại mơn man khắp da thịt. Hơi quần áo mẹ tôi và những hơi thở ở khuôn miệng xinh xắn nhai trầu phả ra lúc đó thơm tho lạ thường.

(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)

reply:

– những từ: mặt, mắt, đầu, gò má, đùi, đầu, cánh, tay để chỉ bộ phận cơ thể con người.

⟹ Trường từ vựng là tập hợp của những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa

2. Lưu ý

đặc trưng của trường từ vựng

– Một trường từ vựng hoàn toàn có thể gồm có nhiều trường từ vựng nhỏ hơn.

– Một trường từ vựng hoàn toàn có thể gồm có những từ khác lạ nhau về từ loại

– Do hiện tượng từ nhiều nghĩa, một từ hoàn toàn có thể thuộc nhiều trường từ vựng không giống nhau


II. LUYỆN TẬP

reply câu 1 (trang 22 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1):

Đọc văn bản Trong lòng mẹ của Nguyên Hồng, tìm những từ thuộc trường từ vựng “người ruột thịt”.

Lời giải chi tiết:

những từ thuộc trường từ vựng “người ruột thịt” trong văn bản Trong lòng mẹ của Nguyên Hồng.

Thầy (tôi), mẹ (tôi), em (tôi), cô (tôi), mợ (cháu, con, mày), anh em (tôi)…


reply câu 2 (trang 22 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1):

Đặt tên trường từ vựng cho từng dãy từ dưới đây:

a) lưới, nơm, câu

b) tủ, rương, hòm, va-li, chai, lọ

c) đá, đạp, giẫm, xéo

d) buồn vui, phấn khởi, sợ hãi

e) hiền lành, độc ác, cởi mở

g) bút máy, bút bi, phẩn, bút chì

Lời giải chi tiết:

a) Lưới, nơm, câu : dụng cụ đánh bắt cá

b) Tủ, rương, hòm, va-li, chai, lọ: dụng cụ đề đựng

c) Đá, đạp, giẫm, xéo: hoạt động của chân

d) Buồn vui, phấn khởi, sợ hãi: trạng thái tâm lí

e) Hiền lành, độc ác, cởi mở: tính cách

g) Bút máy, bút bi, phẩn, bút chì: dụng cụ đế viết


reply câu 3 (trang 22 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1):

những từ in đậm trong đoạn văn tiếp trong tương lai thuộc trường từ vựng nào?

Vì tôi biết rõ, nhắc đến mẹ tôi, cô tôi chỉ có ý gieo rắc vào đầu óc tôi những hoài nghi để tôi khinh miệt và ruồng rẫy mẹ tôi, một người đàn bà bị cái tội là góa chống, nợ nần túng quá, phải bỏ con cái đi tha hương cầu thực. Nhưng đời nào tình thương yêu và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến…

(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)

Lời giải chi tiết:

những từ in đậm: hoài nghi, khinh miệt, ruồng rẫy, thương yêu, kính mến, rắp tâm thuộc trường từ vựng thái độ, tình cảm.


reply câu 4 (trang 22 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1):

Xếp những từ mũi, nghe, tai, thính, điếc, thơm, rõ vào đúng trường từ vựng trong bảng sau.

Lời giải chi tiết:

Khứu giác: mũi, thính, điếc, thơm
Thính giác: tai, nghe, thính, điếc, rõ


reply câu 5 (trang 22 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1):

Tìm những trường từ vựng của mỗi từ tiếp trong tương lai: lưới, lạnh, tiến công.

Lời giải chi tiết:

– Từ ” lưới” thuộc trường từ vựng:

+ Trường “dụng cụ đánh bắt cá

+ Trường ” phương án vây hãm bắt người”: giăng lưới bắt tội phạm, lưới trời, lưới phục kích, lưới mật thám.

– Từ “lạnh” thuộc trường từ vựng:

+ Trường “nhiệt độ”

+ Trường tính cách, thái độ

+ Trường “màu sắc”

– Từ “tiến công” thuộc trường:

+ Trường “hành động bạo lực”

+ Trường từ vựng về ” hoạt động thể thao”


reply câu 6 (trang 22 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1):

Trong đoạn thơ sau, tác giả đã chuyển những từ in đậm từ trường vựng nào sang trường từ vựng nào?

Ruộng rẫy là chiến trường,

Cuốc cày là vũ khí,

Nhà nông là chiến sĩ,

Hậu phương thi đua với tiền phương

Lời giải chi tiết:

Trong đoạn thơ trên, tác giả đã chuyển những từ in đậm từ trường “quân sự” sang trường “nông nghiệp”.


reply câu 7 (trang 23 sgk Ngữ Văn 8 Tập 1):

Viết một đoạn văn ít nhất có năm từ có cùng trường từ vựng “trường học” hoặc trường từ vựng “môn bóng đá”.

Lời giải chi tiết:

Bóng đá là bộ môn thể thao mà tôi cực kì yêu thích. Tôi từng mơ ước mình trở thành cầu thủ xuất sắc nhưng vẫn chưa định hình được vị trí nào: lúc thì ước mơ làm thủ môn, trấn giữ cả khung thành vững chắc để cho đồng đội yên tâm tiến công; lúc lại ước mơ làm tiền đạo dẫn dắt quả bóng, tung lưới đối phương cho hả hê; lúc thì lại muốn làm tiền vệ cánh trái lướt luôn cả cánh phải để thả sức tung hoành… Theo bạn thì tôi nên ở vị trí nào thì hợp lí?

Ảnh minh họa (Nguồn internet)
Ảnh minh họa (Nguồn internet)

3


Bình An

Bài soạn “Trường từ vựng” số 3

1. Trường từ vựng là gì

– Trong thuật ngữ trường từ vựng, hoàn toàn có thể hiểu trường là một tập hợp (khái niệm trường được mượn của những ngành khoa học tự nhiên, xuất hiện trong những tập hợp từ như: trường hấp dẫn, trường điện từ…), từ vựng chỉ những từ trong một ngôn ngữ (ở đây là tiếng Việt).

– Như vậy, trường từ vựng là tập hợp của những từ căn cứ vào một nét đồng nhất (nét chung) nào đó về nghĩa.

Một số ví dụ :

+ Trường từ vựng “động vật” gồm những từ: trâu, hò, lợn, gà, dê, khỉ; trống, mái; mõm, đuôi; phi, lồng, …

+ Trường từ vựng về “biển”: bờ biển, eo biển; bão biển, sóng thần; hải âu, sò huyết, …

2. Một số đặc trưng của trường từ vựng

a) Trước hết, cần hiểu mỗi trường từ vựng là một hộ thống. Mà đã nói tới hệ thống là nói tới tính cấp bậc, tức là một hệ thống thường bao hàm trong lòng nó những hệ thống nhỏ hơn thuộc những tầng bậc, cấp bậc không giống nhau. Nói cách khác, một trường từ vựng hoàn toàn có thể gồm có một số trường từ vựng nhỏ hơn. Ví dụ:

– Trường từ vựng “động vật” nói trên hoàn toàn có thể có một số trường nhỏ sau:

+ tên thường gọi những loài: gà, chó, lợn, mèo, dê, khỉ, hổ, báo,…

+ Về giống: đực, cái, trống, mái,…

+ Bộ phận cơ thể động vật: đầu, đuôi, mõm, sừng, gạc, vuốt, nanh,…

+ Hoạt động: chạy, phi, lồng, lao, trườn, bò; đánh hơi; cấu, xé, vồ, tha,…

– Trường từ vựng “biển” có những trường nhỏ sau:

+ Địa thế vùng biển: bờ biển, bãi biển, eo biển, cửa biển, vịnh, bán đảo,…

+ Thời tiết biển: bão biển, lốc biển, mưa biển, sóng thần,…

+ Sinh vật sống ở biển: hải âu, hải yến, dã tràng, vích, đồi mồi, hào ngư, sò huyết,…

b) Một từ hoàn toàn có thể xuất hiện trong nhiều trường từ vựng. Điều này chỉ xảy ra đối với những từ có nhiều nghĩa. Ví dụ, động từ chạy có những nghĩa cơ bản sau:

– Chỉ hoạt động dời chỗ bằng chân với tốc độ cao: người chạy, con mèo chạy,…

– Tìm kiếm: chạy thầy, chạy tiền,…

– Trốn tránh: chạy giặc, chạy loạn,…

– Vận hành: máy chạy, đồng hồ chạy,…

– Vận chuyển: chạy thóc vào kho,…

với những nghĩa trên, những trường hợp sử dụng khá phong phú nói trên, từ chạy hoàn toàn có thể xuất hiện trong khá nhiều trường từ vựng, như những trường nói về con người, động vật, đồ vật …

c) Thực chất của hiện tượng chuyển nghĩa của từ (theo những phương thức như ẩn dụ, hoán dụ, nhân hoá, so sánh,…) trong ngôn ngữ, nhất là trong thơ văn – đúng là chuyển trường từ vựng (từ trường từ vựng chỉ sự vật, hiện tượng này chuyển sang trường từ vựng chỉ sự vật, hiện tượng khác). Qua việc chuyển trường từ vựng, nghĩa của từ sẽ phát triển ngày càng phong phú, đáp ứng được nhu cầu diễn tả của con người.

II. HƯỚNG DẪN LUYỆN TẬP

Câu 1. Em đọc lại văn bản Trong lòng mẹ, để ý những từ có nét chung về tức là cùng chỉ “người ruột thịt” (người trong gia đình, họ hàng), dùng bút chì gạch dưới những từ này. Ví dụ, những từ: thầy, mẹ, em, cô, cháu, mợ, em hé, anh em, con, hà họ, cậu.

Câu 2. – Muốn đặt được tên trường từ vựng cho từng dãy từ, em đọc kĩ từng nhóm từ, xem những từ ấy có nét chung gì về nghĩa. Từ nét chung về nghĩa ấy, em tìm tên thường gọi thích hợp cho từng trường từ vựng. Ví dụ, nét chung về nghĩa của những từ thuộc nhóm (a) là cùng chỉ những dụng cụ đánh bắt cá. Do đó, hoàn toàn có thể đặt tên trường từ vựng này là: “Dụng cụ đánh bắt cá”.

– Cũng tương tự như, tên của những trường từ vựng sót lại:

+ Nhóm (b) : “Dụng cụ để chứa, đựng”.

+ Nhóm (c) : “Hoạt động của chân”.

+ Nhóm (d): “Trạng thái tâm lí, tình cảm”.

+ Nhóm (e) : “Tính cách con người”.

+ Nhóm (g) : “Dụng cụ để viết”.

Câu 3. Bài tập này yêu cầu những em đặt tên cho trường từ vựng gồm những từ được in đậm trong đoạn văn của Nguyên Hồng. Muốn tìm được tên thường gọi thích hợp, em đọc kĩ đoạn văn, để ý những từ được in đậm trong đoạn văn, xem những từ này có nét chung gì về nghĩa.

Cụ thể, những từ này đều biểu thị tình cảm, thái độ của người nói. Do đó, hoàn toàn có thể nói những từ này thuộc trường từ vựng “Tình cảm, thái độ”.

Câu 4. Em lần lượt xét từng từ cho sẵn, xem từ ấy hoàn toàn có thể xếp vào trường từ vựng “Khứu giác” hay “Thính giác”. Trong số đó, em cần để ý khả năng chuyển nghĩa (đồng thời là chuyển trường) của một số từ. Những từ mang đặc trưng này hoàn toàn có thể xuất hiện ở cả hai trường từ vựng nói trên. Cụ thể như sau:

Trường “Khứu giác”: mũi, thơm, điếc, thính

Trường “Thính giác”: tai, nghe, điếc, thính, rõ

Câu 5*. Hai từ cho sẵn: lưới (danh từ), lạnh (tính từ) đều là những từ nhiều nghĩa. Do đó, mỗi từ này hoàn toàn có thể xuất hiện trong nhiều trường từ vựng không giống nhau. Bài tập này yêu cầu em tìm những trường từ vựng mà mỗi từ nói trên hoàn toàn có thể xuất hiện.

Ở mỗi từ, trước hết, em tìm những nghĩa không giống nhau của từ. Sau đó, kiểm tra từ ấy hoàn toàn có thể xuất hiện trong những trường từ vựng nào. Cụ thể như sau:

– lưới:

Trường “Dụng cụ để đánh bắt cá, chim…” (cùng trường với: nơm, chài, vó, bẫy…)
Trường “Phương án vây bắt người” (trong những tập hợp từ: sa lưới mật thám, rơi vào lưới phục kích; cùng trường với: bẫy, phương án, kế hoạch,…)
– lạnh:

Trường “Nhiệt độ” (cùng trường với : mát, ấm, nóng,…)
Trường “Thái độ, tình cảm” (cùng trường với: lạnh lùng, ấm cúng, vui vẻ, cơi mở, vồn vã, xởi lởi,…)
Trường “Màu sắc” (cùng trường với: ấm, nóng,…)
Lưu ý: Từ tiến công những em tự làm.

Câu 6. những từ in đậm (chiến trường, vũ khí, chiến sĩ) vốn đĩ thuộc lĩnh vực nào, thuộc trường từ vựng nào Trong đoạn thơ của Bác Hồ, những từ này được chuyển nghĩa, dùng để nói về lĩnh vực nào, thuộc trường từ vựng nào?

reply được những câu hỏi gợi ý trên, em sẽ xác định được những từ in đậm này được chuyển từ trường nào sang trường nào.

(Đáp án: Chuyển từ trường “Quân sự” sang trường “Nông nghiệp”).

Câu 7. Chủ đề của đoạn văn chi phối việc lựa chọn từ ngữ. Vì vậy, nếu em chọn chủ đề “Trường học” hoặc chủ đề “Bóng đá” để viết thì những từ ngữ thuộc chủ đề em lựa chọn sẽ được huy động. Viết xong, em gạch dưới những từ thuộc trường từ vựng đó (ít nhất năm từ).

Ví dụ: Đoạn văn có năm từ thuộc trường từ vựng “trường học”
Hôm nay tôi đến lớp, trên vai là chiếc cặp nặng trĩu những sách vở, bút thước. Tôi cảm thấy mình đã lớn, sân trường rộng rãi với những hàng cây, lớp học đang chờ đón tôi. Ở trường tôi được học tập, vui chơi, với thầy cô, bè bạn. Tôi muốn mãi được là người học viên ngoan ngoãn, học giỏi để xứng đáng với ngôi trường này.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)
Ảnh minh họa (Nguồn internet)

4


Bình An

Bài soạn “Trường từ vựng” số 4

1. Thế nào là trường từ vựng?

– Ví dụ:
+ những từ: thầy giáo, công nhânm nông dân, thầy thuốc, kỹ sư… đều có một nét nghĩa chung là: người nói chung xét về nghề nghiệp.
+ những từ : đi, chạy, nhảy, bò, bơi, trườn… đều có một nét nghĩa chung là: hoạt động dời chỗ.
+ những từ: thông minh, nhanh trí, sáng suốt… ngu đần, dốt, chậm… đều có chung nét nghĩa: tính chất trí tệu của con người.
– Khái niệm: Trường từ vựng là tập hợp của những từ có ít nhất một nét nghĩa chung.


2. Một số điểm lưu ý

– Tuỳ theo mức độ khái quát của ý nghĩa sâu sắc, một trường từ vựng hoàn toàn có thể chia thành nhiều trường từ vựng nhỏ hơn.
Ví dụ:
Trường từ vựng “Hoạt động của con người” gồm có những trường nhỏ hơn:
+ Hoạt động của trí tuệ: nghĩ, suy nghĩ, ngẫm, nghiền ngẫm, phán đoán…
+ Hoạt động của những giác quan để cảm giác: nhìn, trông, ngó, ngửi, nếm, nghe, sờ…
+ Hoạt động dời chỗ: đi, chạy, nhảy, trườn, bò, bay…
+ Hoạt động thay đổi tư thế: đứng, ngồi, cúi, lom khom, ngửa, nghiêng, vắt (chân)…
– những trường từ vựng nhỏ trong trường từ vựng lớn hoàn toàn có thể thuộc về nhiều từ loại không giống nhau.
Ví dụ:
+ Trường từ vựng “những bộ phận của tay”: cánh tay, bàn tay, ngón tay, móng tay, đốt tay… đều là danh từ.
+ Trường từ vựng chỉ “Hoạt động của tay”: vẫy, cầm, nắm, ném, ôm… đều là động từ.
– Do hiện tượng nhiều nghĩa, một từ hoàn toàn có thể thuộc nhiều trường từ vựng không giống nhau:
Ví dụ:
+ Mắt
. Trường bộ phận của cơ thể: mắt, miệng, tay, chân, tai, mũi….
. Trường hoạt động: nhìn, ngó, trông, theo…
+ Chữ “sắc” trong những trường hợp sau thuộc về những trường từ vựng không giống nhau:
. Dao mài rất sắc.
. Mắt sắc như dao.
. Chè nấu nhiều đường quá, ngọt sắc lên.
– Trong giao tiếp hằng ngày cũng như trong văn chương, sử dụng cách chuyền từ vựng, thường nhằm mục đích tăng thêm tính nghệ thuật của ngôn từ trải qua những phương thức: nhân hoà, so sánh, ẩn dụ…
Ví dụ:
Khăn thương nhớ ai.
Khăn rơi xuống đất.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn vắt lên vai.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn chùi nước mắt.
Đèn thương nhớ ai,
Mà đèn không tắt?
Mắt thương nhớ ai,
Mắt ngủ không yên!
Đêm qua, em những lo phiền
Lo vì một nỗi không yên mọi bề.
(Ca dao)

Bài tập 1, trang 23, SGK.

Đọc văn bản Trong lòng mẹ của Nguyên Hồng, tìm những từ thuộc trường từ vựng “người ruột thịt”.
reply:
Trong văn bản này, thầy có tức là cha, mợ có tức là mẹ, cậu có tức là cha, đều là những từ ngữ thuộc trường từ vựng “người ruột thịt, thân thích”. sau cùng, cần tổng kết lại trong bài này có bao nhiêu từ ngữ không giống nhau thuộc trường từ vựng này.

Bài tập 2, trang 23, SGK.
Hãy đặt tên trường từ vựng cho từng dãy từ dưới đây :a) lưới, nơm, câu, vób) tủ, rương, hòm, va ti, chai, lọ.c) đá, đạp, giẫm, xéo.d) buồn, vui, phấn khởi, sợ hãi.e) hiền lành, độc ác, cởi mà.g) bút máy, bút bi, phấn, bút chì.
reply:
Trước hết, cần phân tích, xác định nét chung về nghĩa của những từ trong nhóm, sau đó tìm một từ ngữ thích hợp để đặt tên cho trường từ vựng của nhóm.
Ví dụ :
– Lưới, nơm, câu, vó: dụng cụ đánh bắt thuỷ sản.
– Hiền lành, độc ác, cởi mở : tính cách.

Bài tập 3, trang 23, SGK.

những từ in đậm trong đoạn văn tiếp trong tương lai thuộc trường từ vựng nào?
Vì tôi biết rõ, nhắc đến mẹ tôi, cô tôi chỉ có ý reo rắc vào đầu óc tôi những hoài nghi để tôi khinh miệt và ruồng rẫy mẹ tôi, một người đàn bà đã bị cái tội là góa ông xã, nợ nần cùng túng quá, phải bỏ con cái đi tha hương cầu thực. Nhưng đời nào tình thương yêu và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến…
(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
reply:
Cách làm giống như ở bài tập 2.

Bài tập 4, trang 23, SGK.

Hãy xếp những từ mũi, nghe, tai, thính, điếc, thơm, rõ vào đúng trường từ vựng của nó theo bảng sau (một từ hoàn toàn có thể xếp ở cả hai trường)
reply:
Khứu giác là cảm giác nhận biết những mùi. Thính giác là cảm giác nhận biết âm thanh. những từ ngừ chỉ từng cơ quan cảm giác (giác quan), hoạt động, trạng thái của giác quan và chỉ những kết quả cảm nhận của giác quan thuộc về từng trường từ vựng, cần để ý là có từ ngữ hoàn toàn có thể thuộc cả hai trường từ vựng (tất nhiên nghĩa của từ ngữ đó ở mỗi trường từ vựng có chỗ không giống nhau). Ví dụ : điếc vừa thuộc trường từ vựng thính giác, vừa thuộc trường từ vựng khứu giác (như điếc cả mũi).

Bài tập 5*, trang 23, SGK.
Tìm những trường từ vựng của mỗi từ tiếp trong tương lai: lưới, lạnh, tiến công.
reply:
xem thêm ví dụ phân tích từ ngọt trong SGK để làm bài tập này. Lưới, lạnh và tiến công đều là những từ nhiều nghĩa. hoàn toàn có thể sử dụng từ điển để biết mỗi từ đã cho có bao nhiêu nghĩa, từ đó xác định những nghĩa đó thuộc trường từ vựng nào.

Bài tập 6, trang 23 – 24, SGK.
Trong đoạn thơ sau, tác giả đã chuyển những từ in đậm từ trường từ vựng nào sang trường từ vựng nào ?
Ruộng rẫy là chiến trường,
Cuốc cày là vũ khí,
Nhà nông là chiến sĩ,
Hậu phương thi đua với tiền phương.
(Hồ Chí Minh)
reply:
Chiến trường, vũ khí, chiến sĩ là những từ ngữ thuộc trường từ vựng “quân sự” đã chuyển sang trường từ vựng khác. Dựa vào ý của toàn bài để xác định những từ ngữ này đã chuyển sang trường tư vựng nào.

Bài tập 7, trang 24, SGK.
Viết một đoạn văn có ít nhất năm từ cùng trường từ vựng “trường học” hoặc trường từ vựng “môn bóng đá”.
Màn trình diễn của đội tuyển bóng đá U23 Việt Nam tại giải Châu Á năm 2018 thực sự đã để lại trong lòng người hâm mộ những ấn tượng khó phai. những cầu thủ đã cho chúng ta trải nghiệm những cung bậc cảm xúc đáng nhớ. Với lối chơi đẹp mắt, những đường bóng chính xác, những bàn thắng xuất thần trên sân cỏ đã khiến hình ảnh Việt Nam tỏa sáng trên đấu trường thể thao quốc tế. Đặc biệt, giải đấu đã cho chúng ta thấy được tinh thần đoàn kết đáng ngưỡng mộ của những cầu thủ, của người hâm mộ nói riêng và nhân dân Việt Nam nói chung. Qua giải đấu này, tinh thần dân tộc lại được bùng cháy mãnh liệt khiến chúng ta tự hào. Kì tích Á quân môn thể thao “vua” U23 Châu Á sẽ là mốc lịch sử khó quên của thể thao Việt Nam, của giang sơn Việt Nam.

8*
. Viết một đoạn văn (hoặc thơ) có những từ được chuyển trường từ vựng để tăng thêm tính nghệ thuật của ngôn từ và khả năng diễn đạt.
reply:
Trong bài học đã có ví dụ về hiện tượng chuyển trường từ vựng trong bài Lão Hạc của Nam Cao. Xin cung ứng thêm một đoạn văn khác của Xuân Diệu để những em xem thêm :
Thôi học trò đã về hết, hoa phượng ở lại một mình. Phượng đứng canh gác nhà trường, sân trường. Hè đang thịnh, mọi nơi đều buồn bã, trường ngủ, cây cối cũng ngủ. Chỉ có hoa phượng thức để làm vui cho cảnh trường. Hoa phượng thức, nhưng thỉnh thoảng cũng mệt nhọc, muốn lỉm dim. Gió qua, hoa giật mình, một cơn hoa rụng.

Ảnh minh họa (Nguồn internet)
Ảnh minh họa (Nguồn internet)

5


Bình An

Bài soạn “Trường từ vựng” số 5

Những nội dung cơ bản cần nắm

1.1. Trường từ vựng là tập hợp toàn bộ những từ có nét chung về nghĩa.

1.2. Một trường từ vựng hoàn toàn có thể gồm có nhiều trường từ vựng nhỏ hơn.

1.3. Một trường từ vựng hoàn toàn có thể gồm có những từ khác lạ nhau về từ loại; do hiện tượng nhiều nghĩa, một từ hoàn toàn có thể thuộc nhiều trường từ vựng không giống nhau.

1.4. Trong thơ văn cũng như cuộc sống hằng ngày, người ta thường dùng cách chuyển trường từ vựng để tăng thêm tính nghệ thuật của ngôn từ.


I. Thế nào là trường từ vựng?

– Trường từ vựng là tập hợp của những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa.

Ví dụ:

+ Trường từ vựng động vật gồm những từ: trâu, bò, lợn, gà, dê, khỉ; trống, mái; mõm, đuôi;phi, lồng…

+ Trưòng từ vựng về biển gồm những từ: bờ biển, eo biển; bão biển, sóng thần; hải âu, sò huyết…

– những từ in đậm trong đoạn trích của Nguyên Hồng như: mặt, mắt, da, gò má, đùi, đầu, cánh tay, miệng có nét chung về tức là đều cùng chỉ những bộ phận cơ thể của con người.

II. Một số đặc trưng của trường từ vựng

– Một trường từ vựng hoàn toàn có thể gồm có nhiều trường từ vựng nhỏ hơn. Ví dụ:

+ Trường từ vựng động vật có những trường nhỏ như sau:

(+1) tên thường gọi những loài: gà, chó, mèo, lợn, khỉ, hổ, báo,…

(+2) Về giông: trống, mái, đực, cái,…

(+3) Bộ phận cơ thế động vật: đầu, đuôi, mõm, sừng, vuốt,…

(+4) Hoạt động: chạy, phi, lồng, bò, cấu, xé, vồ,…

– Một trường từ vựng hoàn toàn có thể gồm có những từ khác lạ nhau về từ loại. Điều này có tức là những từ trong một trường từ vựng có thế thuộc danh từ, động từ hoặc tính từ.

Ví dụ: Trường từ vựng mắt, có:

+ những từ thuộc danh từ: con ngươi, lông mi, lông mày, lòng đen, lòng trắng,…

+ những từ thuộc tính từ: lờ đờ, toét, đờ đẫn,…

+ những từ thuộc động từ: nhìn, trông, liếc, dòm,…

– Một từ hoàn toàn có thể xuất hiện trong nhiều trường từ vựng. Điều này chỉ xảy ra đối vối những từ có nhiều nghĩa.

Ví dụ: Từ ngọt hoàn toàn có thể thuộc những trường từ vựng sau:

+ Trường mùi vị (cùng trường vối chua, cay, đắng, chát, thơm…).

+ Trường âm thanh (cùng trưòng với the thé, êm dịu, chối tai,…).

+ Trường thời tiết (cùng trường với hanh, ẩm ướt, giá…).

– Thực chất của hiện tượng chuyển nghĩa của từ (theo những phương thức như: ẩn dụ, hoán dụ, nhân hoá, so sánh…) trong ngôn ngữ, nhất là trong thơ văn đúng là chuyển trường từ vựng (từ trường từ vựng chỉ sự vật, hiện tượng này chuyển sang trưòng từ vựng chỉ sự vật, hiện tượng khác). Qua việc chuyển trường từ vựng, nghĩa của từ phát triển ngày càng phong phú, đáp ứng nhu cầu diễn tả của con người.


Câu 1. Bài tập này yêu cầu những em tìm những từ thuộc trường từ vựng người ruột thịt trong văn bản “Trong lòng mẹ” của Nguyên Hồng.

Trong văn bản “Trong lòng mẹ” của Nguyên Hồng có mưòi từ ngữ không giống nhau: tôi, thầy, mẹ, em, cô, mợ, em bé, anh em, con cậu, bà họ thuộc trưòng từ vựng: người ruột thịt.

Câu 2. Bài tập này yêu cầu những em đặt tên trưòng từ vựng cho từng dãy từ cho trong bài tập.

Muốn đặt được tên trường từ vựng cho từng dãy từ, những em đọc kĩ từng nhóm từ, xem những từ ấy có nét chung gì về nghĩa. Từ nét chung, em tìm tên thích hợp cho từng trường từ vựng.

a) Nét chung về nghĩa của những từ: lưới, nơm, câu, vó là cùng chỉ những dụng cụ đánh bắt cá. Do đó, tên trường từ vựng này là: Dụng cụ đánh bắt cá.

b) Nét chung về nghĩa của những từ: tủ, rương, hòm, va li, chai, lọ là cùng chỉ những dụng cụ để chứa, đựng. Do đó, tên trường từ vựng này là: Dụng cụ để chứa, đựng.

c) Nét chung về nghĩa của những từ: đá, đạp, giẫm, xéo là cùng chỉ hoạt động của chân. Do đó, tên trường từ vựng này là: Hoạt động của chân.

d) Nét chung về nghĩa của những từ: buồn, vui, phấn khởi, sợ hãi là cùng chỉ những trạng thái tâm lí, tình cảm của con người. Do đó, tên trường từ vựng này là: Trạng thái tâm lí, tình cảm của con người.

e) Nét chung về nghĩa của những từ: hiền lành, độc ác, cởi mở là cùng chỉ tính cách của con người. Do đó, tên trưòng từ vựng này là: Tính cách của con người.

g) Nét chung về nghĩa của những từ: bút máy, bút bi, bút chì, phân là cùng chỉ những dụng cụ để viết. Do đó, tên trường từ vựng này là: Dụng cụ để viết.

Câu 3. Bài tập này yêu cầu những em đặt tên cho trường từ vựng gồm những từ được in đậm trong đoạn văn của Nguyên Hồng.

Muôn đặt được tên trường từ vựng, những em đọc kĩ đoạn văn, để ý những từ được in đậm trong đoạn văn, xem những từ này có nét chung gì về nghĩa.

những từ in đậm trong đoạn văn của Nguyên Hồng là: hoài nghi, khinh miệt, ruồng rẫy, thương yêu, kính mến, rắp tâm. những từ này đều biêu thị tình cảm, thái độ của người nói. Do đó, hoàn toàn có thể nói những từ này thuộc trường từ vựng tình cảm, thái độ.


Câu 4. Bài tập này yêu cầu những em xếp những từ mũi, nghe, tai, thính, điếc, thơm, rõ vào đúng trường từ vựng của nó theo bảng.

Muốn làm được bài tập này, những em lần lượt xét từng từ cho sẵn xem từ ấy hoàn toàn có thể xếp vào trường từ vựng khứu giác hay thính giác. Trong số đó, những em cần để ý khả năng chuyển nghĩa của từ (đồng thời là chuyển từ trường từ vựng) của một số từ. Những từ mang đặc trưng này hoàn toàn có thể xuất hiện ở cả hai trường từ vựng nói trên.

Câu 5: Bài tập này yêu cầu những em xác định những từ in đậm trong đoạn thơ của Hồ Chí Minh đã chuyển từ trưòng từ vựng nào sang trường từ vựng nào.

Muốn làm bài tập này, những em phải xem những từ in đậm như: chiến trường, vũ khí, chiến sĩ vốn thuộc lĩnh vực nào, thuộc trường từ vựng nào? Trong đoạn thơ của Bác Hồ, những từ này được chuyển nghĩa, dùng để nói về lĩnh vực nào, thuộc trường từ vựng nào?

những từ: chiến trường, vũ khí, chiến sĩ vốn thuộc trưòng từ vựng quân sự. Trong đoạn thơ của Bác, những từ này được chuyển nghĩa, dùng để nói về lĩnh vực nông nghiệp, thuộc trường từ vựng nông nghiệp.

Như vậy, những từ: chiến trường, vủ khí, chiến sĩ trong đoạn thơ của Bác đã chuyển từ trường từ vựng quân sự sang trường từ vựng nông nghiệp.

Câu 6. Bài tập này yêu cầu những em viết một đoạn văn có ít nhất năm từ cùng trường từ vựng trường học hoặc trường từ vựng môn bóng đá.

Chủ đề của đoạn văn chi phối việc lựa chọn từ ngữ. Vì vậy, chọn chủ đề trường học hoặc chủ đề bóng đá để viết thì những từ ngữ thuộc chủ đề những em lựa chọn sẽ được huy động. Viết xong, những em gạch dưới những từ thuộc trưòng từ vựng đó (ít nhất năm từ).

Ảnh minh họa (Nguồn internet)
Ảnh minh họa (Nguồn internet)

Từ khóa: Top 5 Bài soạn “Trường từ vựng” hay nhất, Top 5 Bài soạn “Trường từ vựng” hay nhất, Top 5 Bài soạn “Trường từ vựng” hay nhất

Có thể bạn quan tâm:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *